Een goede kippenbouillon is een veelzijdige basis voor soep, saus, risotto, ragout, jus, stoofschotels en verschillende gerechten met kip. Zelfgemaakte kippenbouillon is natuurlijk de perfecte basis voor de allerlekkerste kippensoep, maar je kunt hem ook gebruiken voor andere soepen of sauzen.
De basis van elke risotto is een geurige bouillon. Een goede kippenbouillon is min of meer universeel en kan eigenlijk altijd worden gebruikt. Een gedeelte van de bouillon bewaar ik altijd in de diepvries, in ijsblokzakjes. Zo kan ik de bouillon later eenvoudig doseren en gebruiken als smaakmaker in vele gerechten.
Welke gerechten krijgen meer smaak van kippenbouillon?
Zelfgemaakte kippenbouillon is een perfecte basis voor diverse soepen en sauzen. Gerechten die lang moeten garen, hebben veel vocht nodig. Gebruik in plaats van flauw water, lekkere bouillon!
- Soep: gebruik kippenbouillon als basis voor kippensoep, groentesoep, citroensoep of een gepureerde groentesoep.
- Saus en jus: kippenbouillon geeft sauzen meer diepte en kan room of een deel van het kookvocht vervangen.
- Risotto: voeg de bouillon geleidelijk toe aan de rijst voor een geurige, hartige basis.
- Stoofschotels: vervang water door kippenbouillon wanneer ingrediënten langzaam moeten garen.
- Groenten, aardappels en pasta: alles wat je in water kookt en hartig is, kun je ook in bouillon koken.
- Ragout: gebruik bouillon om een gebonden vulling met kip, rundvlees, champignons, ei of kaas te maken.
- Puree: aardappelpuree of andere stamp maak je smeuïg met een lepel of twee bouillon.
- Fondue: krachtige kippenbouillon is geschikt om kleine gehaktballetjes, dunne reepjes kip, groenten en gevulde pasta in te garen.
- Gepocheerde kip: kipfilet wordt zacht en smakelijk wanneer je deze langzaam in kippenbouillon gaart.
Zelfgemaakte kippenbouillon als smaakbasis
Een heerlijke zelfgemaakte kippenbouillon is helemaal niet moeilijk om te maken. Je stopt alle ingrediënten in een grote soeppan en laat alles een paar uurtjes trekken, that's it!
De botten en het vet zijn essentieel voor de smaak van je bouillon, het vlees is minder belangrijk. Gebruik voor het maken van bouillon rauw kippenkarkas, de botten en de huid van geroosterde kip of kipdelen met huid en bot zoals vleugels.
Ingrediënten voor ongeveer 4 liter bouillon
- 2 kg kipkarkassen (rauw of van een geroosterde kip) of verse kipdelen met bot (vleugels en/of nekken)
- 1 bol knoflook (ongepeld, horizontaal gehalveerd)
- 2 preien (schoongemaakt en in grove stukken)
- 3 wortels (schoongemaakt en in grove stukken)
- 5 stengels bleekselderij (schoongemaakt en in grove stukken)
- 2 uien (gepeld en doormidden gesneden)
- 1 el zwarte-peperkorrels
- stukje foelie
- 2 laurierblaadjes
- 4 takjes tijm
- 6 takjes peterselie
- 6 takjes lavas
Bereiding van kippenbouillon
Doe de karkassen in een grote pan en giet er 5 liter koud water bij. Breng het geheel rustig aan de kook. Schuim het oppervlak af met een schuimspaan en zet het vuur laag, zodat het water alleen heel rustig borrelt.
Voeg na ca. 10 minuten de rest van de ingrediënten toe en zorg dat alles onderstaat. Wacht tot het water weer begint te borrelen en laat de bouillon op deze temperatuur onafgedekt heel rustig trekken.
Zorg dat de bouillon niet hard gaat koken, af en toe een luchtbel naar boven zien drijven is voldoende. Schuim de bouillon regelmatig af indien nodig. Laat ca. 3 uur trekken, maar langer mag zeker ook.
Zeef de bouillon door een fijne zeef of kaasdoek in een schone pan. Laat de bouillon afkoelen en zet hem eventueel een paar uur (of een nacht) in de koelkast, dan kun je makkelijk al het vet van het oppervlak verwijderen.
Nu is je bouillon klaar voor gebruik. Bewaar de bouillon tot 3 dagen in de koelkast en tot 3 maanden in de vriezer.
Hoe maak je kippenbouillon helder en krachtig?
Bouillon moet trekken, zoals thee, net tegen de kook aan. Tijdens het trekken zo af en toe het schuim verwijderen met een schuimspaan.
Als u dit niet doet, wordt de bouillon troebel. Zeef de bouillon of giet hem door een vergiet waar u een schone theedoek in heeft gelegd.
Mocht je de bouillon nog geconcentreerder van smaak willen hebben, dan kun je hem nu op hoog vuur verder laten inkoken. Zet de bouillon na het zeven en ontvetten weer op het vuur en laat ongeveer tot ⅓ inkoken.
Op die manier krijg je een krachtige, geconcentreerde bouillon oftewel fond. Deze neemt minder ruimte in beslag in je vriezer of koelkast wat wel zo handig is. Leng de fond tijdens het koken weer aan met water.
Gebruik tijdens het trekken van de bouillon wel minder of geen zout, anders kan je fond veel te zout worden. Voeg een scheutje azijn toe tijdens het trekken. Azijn geeft je bouillon een complexere smaak en de zuren helpen het kraakbeen en ander bindweefsel in de botten af te breken, zodat er meer gelatine vrijkomt.
Gerecht met kip in bouillon: kip pocheren met paksoi
Kip pocheren is erg makkelijk en smakelijk. Daarnaast is het ook nog eens een hele gezonde manier om kip te bereiden.
Maar om het smakelijker te maken kun je er nog een aantal ingrediënten aan toevoegen. Zo wordt er vaak, in plaats van water en zout, kippenbouillon gebruikt.
Ingrediënten voor 4 personen
- 3 kipfilets, ongeveer 550 gram
- 2 teentjes knoflook, gepeld en fijngehakt
- ½ rode peper, zonder zaadjes in reepjes
- 2 cm verse gember, fijngehakt
- 500 ml kippenbouillon
- 2 stronken paksoi, gewassen en in reepjes gesneden
- Scheutje sesamolie
- 4 eetlepels sojasaus
- 2 pakjes udon noodles
Bereiding
Doe de olie in een wok of hoge pan en fruit hierin de fijngehakte gember, knoflook en rode peper. Roerbak eerst de stevige witte stukjes paksoi en voeg daarna de groene paksoi reepjes erdoor.
Schenk de bouillon en 4 eetlepels sojasaus erbij. Breng de bouillon rustig aan de kook. Snijd eventueel half los zittende stukjes van de kipfilet en leg alle stukjes kipfilet in de bouillon.
Breng rustig net aan de kook en zet het vuur daarna meteen laag zodat je het heel zachtjes ziet pruttelen. Dit doe je 5 minuutjes. Doe daarna een deksel op de pan en zet het meteen vuur uit.
Laat voor 15 minuten staan totdat de kip gaar is. Kook ondertussen noodles of rijst, zoals aangegeven op de verpakking en giet af.
Haal het grootste stuk kip uit de pan en snijd deze in het dikste deel door om te zien of de kip goed gaar is. Haal nu alle andere stukken kip ook uit de pan en laat uitlekken.
Verdeel de noodles of rijst over grote kommen en schep daar overheen de paksoi met daarbij royaal de bouillon saus. Snijd de stukken kip in plakken en verdeel deze over de borden.
Maak af met de geroosterde sesamzaadjes en breng eventueel nog op smaak met een beetje peper en zout uit de molen. Serveer direct.
Gepocheerde kip met bouillon | Gezonde recepten en maaltijden | Hartstichting Nieuw-Zeeland
Kippenbouillon gebruiken in soep
Als de kip gaar is - na ongeveer een uur - haal je hem uit de bouillon en laat hem afkoelen. Pluk de kip en doe het kipafval weer terug bij de bouillon.
Bewaar het kippenvlees goed afgedekt in de koelkast. Laat de bouillon op heel laag vuur nog een paar uur zachtjes verder trekken.
Als de bouillon de gewenste smaak heeft, kun je hem gebruiken voor bijvoorbeeld kippen- of uiensoep, of invriezen en later gebruiken als smaakmaker voor sauzen of andere gerechten.
Het geplukte kippenvlees kun je weer toevoegen aan de bouillon wanneer je kippensoep gaat maken, of gebruiken voor een ander gerecht. Voeg het vlees en fijngesneden soepgroenten toe aan de bouillon voor een lekkere kippensoep of gebruik het in een ander recept.
Voorbeelden van soepen
- Kippensoep: voeg het geplukte kippenvlees, verse groenten, vermicelli en eventueel kipgehaktballetjes toe.
- Uiensoep: gebruik kippenbouillon als hartige basis voor langzaam gegaarde uien.
- Citroensoep: de zure smaak van citroen komt in combinatie met zelfgemaakte kippenbouillon volledig in balans.
- Gepureerde groentesoep: gebruik kippenbouillon in plaats van water voor een vollere smaak.
- Instantsoep: gewoon een bekertje soep opwarmen met wat van die vermicelli.
Kippenbouillon in saus en jus
Bak een stukje vlees in roomboter met een scheut olijfolie. Zodra het vlees gaar is, haal je het uit de pan en doe je een lepel mosterd en eventueel een uitgeknepen teentje knoflook of een geraspt uitje in de pan.
Bak dit even kort op. Voeg 300 ml bouillon toe en breng aan de kook. Proef en breng op smaak met zout en peper indien gewenst.
Liever een dikke jus? Maak een papje van een beetje maizena met koude bouillon en roer dit door de jus. Arrowroot kan ook!
Veel sauzen vragen om room als basis, maar door in plaats van room een roux te gebruiken en dan bouillon toe te voegen, heb je een perfecte basis voor heel veel gebonden en gezonde sauzen.
Voeg kaas, wijn of champignons toe bijvoorbeeld. Of kerriepoeder, tomatenpuree of stukjes geroosterde paprika. Breng op smaak met zout en peper en je hebt een erg lekkere, zelfgemaakte saus!
Ook lekker in Bolognese-saus! Een fond kan bovendien worden gebruikt voor heerlijke groentesoepen, als smaakversterking, of als basis voor een heerlijke jus bij kipfilet.
Ragout met kippenbouillon
In feite is ragout een heule dikke vleessoep. Die maak je dik met meel, maar ik heb ook veel succes met boekweitmeel.
Smelt 50 gram boter in een pan en zorg dat hij niet verbrandt. Voeg 50 gram boekweitmeel toe en roer met een spatel tot er een egale massa ontstaat.
Het meel heeft een aantal minuten nodig om gaar te worden. Neem hier de tijd voor en wacht tot de boekweitmeel gaar is.
Na een minuut of drie zal de boekweitmeel gaar zijn en kun je de bouillon toevoegen. Voeg steeds een klein beetje bouillon toe en blijf hard genoeg roeren om de massa egaal te houden.
De ragout zal er eerst uitzien als een soort deeg. Het is belangrijk om goed te roeren en er steeds een beetje bouillon bij te doen.
Zorg dat de ragout glad blijft en voeg steeds een beetje extra bouillon toe. Wacht steeds tot de bouillon is opgenomen en voeg er dan pas weer meer aan toe.
Herhaal dit proces tot de ragout gaar is en de gewenste dikte heeft. Nu heb je de ragout bereid en kun je er kip, rundvlees, champignons, ei, kaas of iets anders aan toevoegen.
Risotto met kippenbouillon
Een goede bouillon als basis voor soep of saus en natuurlijk risotto’s. De basis van elke risotto is een geurige bouillon.
Gooi weg, of liever: koop nooit, die instant-mixjes voor risotto. Met risotto rijst, Parmezaanse kaas en bouillon maak je zelf heerlijke risotto.
Bouillons die van rundvlees of wild zwijn gemaakt zijn, hebben vaak een sterke smaak en zijn dus niet altijd geschikt voor de wat lichtere risotto’s. Een goede kippenbouillon is min of meer universeel en kan eigenlijk altijd worden gebruikt.
Kippenbouillon gebruiken bij groenten, aardappels en pasta
Alles wat je in water kookt en hartig is, kun je ook in bouillon koken. Het geeft meer smaak aan het gerecht en je moet het niet afgieten.
De combi van bouillon met groente-nat is weer erg lekker als soep! Aardappelpuree of andere stamp maak je smeuïg met een lepel of twee bouillon.
Plus, het geeft een heerlijke smaak! Extra romig? Voeg dan ook een klontje boter toe.
Kippenbouillon van restjes kip
Heb je kip gegeten? Hele kip dan wel poten? Uit de oven, uit een braadzak, uit de pan? De restanten van de kipmaaltijd nooit weggooien, daar kun je namelijk nog puike bouillon van trekken.
Let wel, het gaat om kip met bot en de onvermijdelijke restjes niet erafgepeuzeld vlees. Eventuele citroenen of andere vulling mag verwijderd, maar verder kieper je de hele bups inclusief kruiden en al dan niet gestold vet lukraak in een grote pan.
Een à anderhalve liter koud water erbij en aan de kook brengen. Ongezellig grijs schuim dat nu naar boven komt drijven, kun je er met een schuimspaan of gewone lepel afscheppen.
Nu moeten er wat groenten bij, denk aan een winterpeen (of een handje worteltjes), een prei en een grote ui, maar andere treurige, onooglijke groentestumperds kunnen ook.
Gewoon even wassen en met schil en al in grove stukken snijden. Dan een complete bos peterselie erbij, met stelen en al, liefst platte, want de gepermanente variant ziet er weliswaar gezellig uit, maar smaakt bijna nergens naar.
Als je hebt wat laurierblaadjes, een stukje foelie, een paar takjes lavas, en niet te vergeten een lepel zwarte peperkorrels en een dito lepel zout.
Er zijn trouwens ook mensen die zout pas na afloop toevoegen, dat kan ook, en is voor de inkookversie (fond) zelfs aan te bevelen.
Zet de pan op het allerkleinste pitje of - lekker ouderwets - het petroleumstelletje van oma en laat 2 à 3 uur trekken. Er mag af en toe een blub te zien zijn, maar het is niet de bedoeling dat de boel echt borrelend staat te koken.
Daarna is het een kwestie van de hele boel afgieten door een zeef, als je het helemaal goed wilt doen leg je daar een natgemaakte theedoek in, en klaar is je kippenbouillon.
Verbijsterend wat voor geurigs je nog krijgt van een afgekloven kip. Te flauw? Een snufje zout brengt alle aroma's tot leven.
Kippenbouillon bewaren en doseren
Maak je een grotere hoeveelheid, vries het restant dan in. Het blijft ongeveer 6 maanden goed in de diepvries.
Je kunt bouillon ook invriezen in ijsblokjesvorm. Handig als je steeds maar een klein beetje nodig hebt, bijvoorbeeld omdat je alleen woont of voor de baby!
Of snel af laten koelen en in handzame porties invriezen. Of in laten koken tot fond en dan in een ijsblokjesvorm bewaren en af en toe als smaakversterker zo'n blokje toevoegen aan willekeurig welk gerecht.
Bewaar de bouillon tot 3 dagen in de koelkast en tot 3 maanden in de vriezer. De fond kan gebruikt worden voor heerlijke (groente)soepen, als smaakversterking, of als basis voor een heerlijke jus bij kipfilet.
Variaties op kippenbouillon
Chinese kippenbouillon
Chinese kippenbouillon: voeg 1 hele rode peper, stuk gember, 1 steranijs, een scheut sojasaus en een scheut shaoxing-rijstwijn toe.
Kippenbouillon met wijn, knoflook en rode peper
De bereiding van een kippenbouillon kan met de volgende ingrediënten: 2 kippen, 3 laurier blaadjes, 1 knoflook bol, 1 rode chilli, foelie, 5 uien, 4 liter water.
We snijden de uien in grove stukken. Ze hoeven niet gelijkmatig of "netjes" te worden gesneden, want in het uiteindelijke eindproduct zijn ze niet meer aanwezig.
De rode chilli snijden we dwars in stukken. Let op dat je de binnenkant van de peper niet met de handen aanraakt.
De knoflook bol pellen we, maar we snijden de knoflookteentjes niet fijn. In een grote soeppan (8 tot 10 liter) leggen we de twee kippen.
We brengen het geheel aan de kook, maar laten het niet koken. De bouillon mag niet koken, en moet net tegen de kook aan gehouden worden.
Zodra de bouillon goed is getrokken, dat is ergens na 3 tot 4 uur, gaan we de bouillon zeven. Laat niets verloren gaan!
Dan kun je het vlees van de beenderen en groenten scheiden. De groenten gebruiken we verder niet, die hebben hun smaak al afgegeven aan het vocht.
Het vlees kan worden bewaard, ingevroren, of, als je een soep maakt, toegevoegd worden aan de soep. Inkoken doe je door zachtjes te koken zonder deksel op de pan.
Zodra we de bouillon tot de helft hebben ingekookt hebben we de juiste concentratie bereikt. Vaak wordt ingekookte bouillon fond genoemd.
Andere bouillons voor verschillende gerechten
Een goede bouillon als basis voor soep of saus is onmisbaar in de Italiaanse keuken. Zelfgemaakte bouillon of ‘Il Brodo’ in het Italiaans, zijn onmisbaar in de Mediterrane keuken.
Vleesbouillon: Volg het basisrecept hierboven en laat het vlees minimaal 4 uur trekken. Als je een sterkere en donkerder bouillon wilt maken, rooster de beenderen dan eerst een twintigtal minuten in een voorverwarmde hete oven (230C).
Voeg de groenten toe en rooster nog eens 20-25 minuten. Bedruip af en toe met wat water.
Visbouillon: Week de vis een minuut of tien in koud water en spoel het daarna goed af. Verwijder ogen en vinnen.
Doe alles in een grote pan en breng het aan de kook. Sudder de bouillon voor niet meer dan 20 minuten.
Als je het langer laat trekken kan de vis een bittere smaak gaan geven. Voor een visgerecht is een vis- of groentebouillon natuurlijk aan te raden.