Recept erwtensoep: traditionele Hollandse snert met spliterwten en rookworst

Deze traditionele erwtensoep maak je met spliterwten, vlees, rookworst, prei, winterpeen, knolselderij en aardappel. Door de soep langere tijd zachtjes te laten koken, vallen de spliterwten vanzelf uit elkaar en ontstaat een stevige, smaakvolle maaltijdsoep.

Zelfgemaakte erwtensoep is helemaal niet moeilijk. Je hebt er vooral tijd voor nodig: de spliterwten moeten eventueel vooraf weken en de soep moet rustig koken, maar veel werk heb je er niet aan.

Ingrediënten voor traditionele erwtensoep

Met dit recept maak je een grote pan erwtensoep voor 6-8 personen.

Eventueel kun je de soep op smaak brengen met tabasco of een bouillonblokje. Voor het serveren zijn roggebrood, roomboter, basterdsuiker, katenspek of ontbijtspek traditionele aanvullingen.

Spliterwten voorbereiden

Wel de spliterwten een nacht van tevoren door ze in een pan te doen met 1 liter koud water. Dek af en laat het staan. Giet de spliterwten af voor je verder gaat met de soep. Je kunt ze eventueel nog extra omspoelen.

Spliterwten zijn ontvelde en in tweeën gespleten gedroogde erwten. Afhankelijk van de bereidingswijze laat je de gedroogde spliterwten eerst weken.

De groene spliterwten worden in dit recept niet geweekt. Het kan wel, maar ik heb goede resultaten zonder weken. Wil je wel voorweken, dan doe je de spliterwten gedurende zeker 8 uur in 1,5 tot 2 keer zoveel water.

Voor het wellen reken ik 1 liter water, na het wellen giet je dat water af en spoel je de spliterwten eventueel even af. Voor de soep voeg je dan 2 liter water aan de spliterwten toe.

Erwtensoep stap voor stap maken

1. Spliterwten en vlees koken

Doe de spliterwten in een grote soeppan met de runderschenkel, schouderkarbonade en het water. Breng dit aan de kook.

Wanneer het kookt zet je het vuur laag en laat je dit zachtjes een uur/ anderhalf koken. Schep indien nodig het schuim dat boven komt drijven met een schuimspaan uit de pan.

Roer regelmatig over de bodem van de pan om te voorkomen dat de soep aan de bodem van de pan vast gaat zitten. Zet de warmtebron niet te hoog: als de soep zachtjes kookt is het goed.

2. Vlees uit de pan halen

Daarna haal je het vlees uit de pan en schuim je de soep af met een schuimspaan.

Haal het vlees van de runderschenkel en schouderkarbonade af en snij of pluk hier kleine stukjes van. Controleer bij vlees met bot goed of alle botstukken verwijderd zijn.

3. Groenten toevoegen

Schil ondertussen de aardappelen, winterpeen en knolselderij en snijd deze in kleine blokjes. Snijd de prei in ringen en was deze goed. Hak ook het selderijblad fijn.

Nu mogen de aardappelen samen met de witte bonen, prei, winterpeen en knolselderij in de erwtensoep en dit breng je weer aan de kook.

Als het kookt mag het vuur laag en laat je de soep nog zo'n 2 uur zachtjes koken zodat de spliterwten helemaal zacht zijn. Indien nodig schep je het schuim op de soep tijdens het koken af en toe af.

4. Vlees, rookworst en selderij toevoegen

Dit mag bij de soep samen met het selderijblad en de rookworst.

Laat de soep nog enkele minuten zachtjes doorkoken zodat de rookworst goed warm wordt en smaak aan de soep afgeeft.

Je kunt wat extra water of bouillon toevoegen als de soep iets te dik is geworden. Breng de erwtensoep op smaak met versgemalen zwarte peper en zout naar smaak.

Wanneer is erwtensoep klaar?

De spliterwten koken tijdens de bereiding vanzelf stuk. Daardoor ontstaat de kenmerkende dikke structuur van erwtensoep.

In deze soep maak je de basis niet glad met een staafmixer, maar kook je de spliterwten lang zodat er een lekkere dikke soep ontstaat. De pollepel mag gerust rechtop in de erwtensoep staan.

Erwtensoep kun je zo grof laten of fijner maken als je zelf wilt. Gladder maken gaat het gemakkelijkst met een staafmixer.

Ik pureer mijn soep ook maar zorg er wel voor dat een deel van de stukjes groenten en vlees nog herkenbaar is. Mijn tip is om de rookworst pas na het pureren van de soep aan de soep toe te voegen zodat de plakjes worst intact blijven.

Eventueel kun je ook een pureestamper gebruiken om de groenten wat fijner te krijgen. Je houdt dan een vrij grove structuur.

Is het snert of erwtensoep?

Snert en erwtensoep wordt vaak door elkaar gebruikt, maar er is een klein verschil tussen de twee. We mogen het pas snert noemen nadat het een dag heeft gestaan.

Het komt erop neer dat snert een dag later wordt gegeten en er vaak krabbetjes, een soort varkensvlees die ook wel ribbetjes worden genoemd, aan snert worden toegevoegd.

Snert is dus de één dag oude, meer gebonden en dikkere erwtensoep. Alle snert is erwtensoep, maar niet alle erwtensoep is snert.

De soep is vaak de volgende dag dikker van structuur en nog lekkerder. Er wordt wel eens gezegd dat een lepel rechtop moet kunnen blijven staan in de soep, voordat we het snert mogen noemen.

Wat serveer je bij erwtensoep?

Traditioneel gezien eet je er vaak roggebrood met spek of met roomboter en basterdsuiker bij.

Volgens de traditie wordt de soep vaak met roggebrood en plakjes katenspek of ontbijtspek, mosterd en bruinbrood geserveerd.

Ook lekker is een worstenbroodje, zelfgebakken zuurdesembrood met roomboter en oude kaas of stokbrood om lekker in de soep te dippen.

Je kunt de erwtensoep natuurlijk ook eten met brood, roggebrood met katenspek, of op Indische wijze met rijst en sambal. Wist je dat erwtensoep met pannenkoeken een populaire combinatie is?

Variëren met vlees

In de klassieke erwtensoep recepten vind je onder andere varkensribben, schouderkarbonades, speklappen en rookworst.

Je kunt de hoeveelheden en soorten vlees en groenten aanpassen naar smaak en beschikbaarheid. Zoals bijvoorbeeld: schenkel toevoegen en minder karbonade.

Voeg voor het standaardrecept een schenkel van bijvoorbeeld 200 gram en 300 gram karbonades of hamlappen toe in plaats van 450 gram karbonades. Haal het vlees na 60 minuten van de schenkel zoals je met de karbonades doet.

Je kunt ook speklappen toevoegen samen met de schouderkarbonades. Extra vlees geeft de soep een krachtigere smaak en een rijkere structuur.

Variëren kan ook met de rookworst: een kleinere van 250 gram of een speciale of biologische rookworst uit je eigen streek.

Erwtensoep zonder varkensvlees

Maar als je nou erwtensoep zonder varkensvlees wilt maken, hoe doe je dat dan? Voor de basis gebruik ik runderschenkel en ik serveer de erwtensoep met stukjes uitgebakken rookworst, maar dan gemaakt van runderrookworst.

Bestrooi de runderschenkel met zout en peper en braad deze rondom bruin aan. Schep de schenkel uit de pan.

Fruit de ui voor 5 minuten in de achtergebleven olie met een snufje zout op laag vuur. Bak de laatste minuut de knoflook mee.

Schenk 2 liter water of 1 liter bouillon en 1 liter water in de pan en strooi de gewassen spliterwten erin. Voeg majoraan en laurierblaadjes toe, samen met de schenkel.

Breng aan de kook, draai het vuur lager en laat 1,5-2 uur pruttelen. Schep tussentijds schuim af.

Haal daarna de schenkel uit de pan en snijd het vlees klein. Voeg samen met alle groenten, de fijngehakte selderijsteeltjes en de rookworst in plakjes weer toe en laat 30 minuten pruttelen.

Bak ondertussen eventueel een tweede runderrookworst, die je in blokjes hebt gesneden, krokant uit in een koekenpan zonder vet en laat daarna uitlekken op keukenpapier.

Serveer de erwtensoep in kommen en garneer met de krokante rookworstblokjes, gehakte bladselderij en een snufje peper.

Vegetarische erwtensoep

Er zijn ook vegetarische varianten. Spliterwten behoren tot de peulvruchten, net als bijvoorbeeld de bruine bonen, linzen en kikkererwten.

Voor een vegetarische versie laat je het vlees en de rookworst weg en gebruik je groentebouillon als basis. In plaats van doperwten kun je ook spliterwten voor dit recept gebruiken.

Ga in dat geval uit van 350 gram spliterwten, week ze 1 nacht van tevoren en kook ze in 35-40 minuten gaar. Voeg halverwege de kooktijd de gesneden groenten toe.

Kun je andere erwten gebruiken?

Voor traditionele erwtensoep heb je spliterwten nodig die je niet zomaar kunt vervangen. Doperwten of andere erwten geven niet hetzelfde resultaat.

Spliterwten zijn het populairst vanwege hun romige structuur en snelle kooktijd, maar er zijn ook soepen met doperwten of kikkererwten voor een net iets andere twist.

De gespleten erwten bestaan in een groene en een gele variant. Voor de erwtensoep gebruik je, om een donkerder groene soep te krijgen, meestal de groene spliterwten.

Waarom zit er knolselderij in erwtensoep?

Knolselderij voeg je toe aan erwtensoep voor de frisse, ietwat aardse smaak. Het maakt de soep rijk aan groenten en lekker vullend.

Knolselderij, wortel, prei, aardappel en selderijblad zorgen voor smaak, kleur en een voedzame erwtensoep.

Als je na het maken van de soep knolselderij overhoudt, kun je die gebruiken voor een heerlijk mager soepje.

Maak runderbouillon van een bouillonblokje, voeg er stukjes knolselderij, een beetje bladselderij en eventuele andere groente die je nog in huis hebt aan toe.

Eventueel kun je de bouillon en knolselderij ook pureren, je krijgt dan een gladde romige soep.

Erwtensoep bewaren

Erwtensoep kun je bewaren in de pan in de koelkast voor ongeveer 2-3 dagen. Bewaar de soep goed afgesloten in de koelkast.

Om bederf te voorkomen moet je alleen schone lepels en materialen gebruiken en de soep direct eten en/of snel afkoelen.

De aanbevolen methode om de soep snel af te koelen is de pan in een met koud water gevulde afwasbak of gootsteen te zetten. Haal het deksel van de pan en roer regelmatig zodat ook de soep in het centrum van de pan snel kan afkoelen.

Let er daarbij op dat het koude water niet te hoog staat en over de rand van de pan bij de soep kan komen. De afgekoelde soep zet je in de koelkast of doe je in porties in de vriezer.

Erwtensoep invriezen

Erwtensoep kun je heel goed invriezen. Handig is het om de soep in porties van 1-2 personen in te vriezen voor een snelle maaltijd of lunch.

Doe dit in afgesloten bakjes, dan blijft het maximaal 3 maanden goed. Ik vries de soep tegenwoordig in éénpersoons-avondmaaltijdporties van ongeveer 500 gram in.

De soep dikt in na het afkoelen en opnieuw opwarmen. Voeg daarom bij het opwarmen nog wat water of bouillon toe als de soep te dik is geworden.

Wanneer je de soep te dik of te stevig vindt, bijvoorbeeld de dag erna, dan schenk je er gewoon iets water bij totdat je de gewenste dikte hebt.

Zo voorkom je aanbranden

Let op aanbakken. Roer de soep vaak en tot op de bodem van de pan.

Uit ervaring weet ik dat je met zo’n grote pan goedgevulde stevige soep erg moet uitkijken met aankoeken aan de bodem. Ik verdeel de soep daarom liever over 2 pannen: de kleinere hoeveelheid per pan is beter te hanteren en de soep is ook gemakkelijker tot op de bodem door te roeren.

Als de soep te vast wordt of dreigt aan te branden, kun je eventueel een beetje warm water toevoegen.

Laat de soep zachtjes koken; het hoeft niet te pan uit te spatten. Roer vooral tijdens het laatste deel van de bereiding regelmatig door, omdat de soep dan steeds dikker wordt.

Voedingswaarde

Naast dat je lekker lang vol zit van een goede erwtensoep, bevat het ook veel vitamines en mineralen. Het is licht verteerbaar en bevat veel groenten.

tags: #english #recept #erwtensoep