Zelfgemaakte kaiserbroodjes bak je in de oven op 220 graden Celsius gedurende ongeveer 15 tot 18 minuten, tot ze goudbruin en gaar zijn. Voor een kleinere hoeveelheid kun je ze op 210 graden Celsius in ongeveer 20 minuten bakken.
Een kaiserbroodje is een klein, hard gebakken bolletje brood dat herkenbaar is aan de vijfdelige ster op de bovenzijde. Je kunt de broodjes maken met een snel gistdeeg, ze vormen met een losse knoop of met een speciale vouwtechniek, en ze daarna kort laten rijzen voordat ze de oven ingaan.
Wat zijn kaiserbroodjes?
Een kaiserbroodje is een klein, hard gebakken bolletje wittebrood, dat zich kenmerkt door een vijfdelige ster. Het kaiserbroodje heeft zijn naam te danken aan Frans Jozef I van Oostenrijk. In deze tijd werd alles van hoge kwaliteit aangeduid met het woord “kaiser”.
Ken je het kaiserbroodje ook wel als “Semmel” of “Kaisersemmel”? Dat komt doordat het broodje veelal in Zuid-Duitsland en Oostenrijk wordt gegeten, waar het mooie broodje bekend staat onder deze namen. Je herkent het kaiserbroodje aan de vijfdelige ster op de bovenzijde.
De geschiedenis van het broodje schijnt terug te gaan naar een Weense bakker die in 1750 een broodje voor de toenmalige keizer ontwikkelde. Door de inkervingen ontstaat er meer (krokante) korst en meer smaak.
Zelf kaiserbroodjes maken met een snel gistdeeg
Wist jij al dat het helemaal niet moeilijk is om zelf kaiserbroodjes te maken? Met een snel gistdeeg maak je heerlijke broodjes die ook nog eens leuk zijn om te maken.
Brood kan je grofweg op twee manieren maken. Met een snel gistdeeg of op de ambachtelijke manier met desem. Gistdeeg werkt snel en makkelijk.
Ouderwets, ambachtelijk brood vraagt veel tijd en voorbereiding. Allereerst gebruik je geen commerciële gist maar een (zelfgemaakte) desemstarter. En vervolgens heeft het deeg lange rusttijden nodig om die heerlijke smaak te ontwikkelen.
Op zich allemaal niet heel moeilijk maar voor een vers, warm broodje op zondagochtend natuurlijk niet praktisch. Voor de kaiserbroodjes van vandaag gebruik ik daarom een snel gistdeeg.
Ingrediënten voor 8 kleinere kaiserbroodjes
- 250 gr bloem
- 3½ gr zout
- 3½ gr instant gist
- 75 ml handwarm water
- 75 ml handwarme halfvolle melk
- 1½ theelepel honing
Het deeg maken en laten rijzen
Zet de oven kort aan op maximaal 50°C conventionele stand. Zet uit zodra de oven warm genoeg is, dat wil zeggen net boven kamertemperatuur.
Meng bloem en zout. Voeg gist, melk, water en honing toe en kneed een soepel deeg. Stort het deeg op je aanrecht en kneed nog een paar minuten flink door.
Lijkt je deeg wat te plakken? Door het kneden wordt je deeg elastischer èn minder plakkerig. Voeg dus vooral geen extra bloem toe.
Leg het deeg in een kom en dek af met plasticfolie. Zet in de oven en laat gedurende 45 minuten rijzen.
Haal na het rijzen het deeg uit de kom en leg voorzichtig op het aanrecht. Druk voorzichtig wat lucht uit het deeg maar kneed het niet meer echt door.
Het deeg verdelen en vormen
Voor het originele formaat Kaiserbroodjes gebruik je ca. 75 gram deeg. Ik hou er wel van iets kleinere broodjes te maken. Zo kan je er lekker 3 eten in plaats van 2.
Verdeel het deeg dus in 8 porties van ca. 50 gram deeg. Rol van elk portie deeg een lint van 30-35cm.
Kaiserbroodjes maak je door een knoop in het deeg te leggen (alsof je je schoen gaat veteren) en daarna de eindstukjes respectievelijk onderlangs en bovenlangs weg te stoppen.
Lijkt moeilijk maar heb je de slag eenmaal te pakken dan gaat het heel snel. Oefen eventueel eerst met een veter of wat proefdeeg.
Schik nog een beetje bij zodat je een mooi broodje hebt en leg op een met bakpapier of teflonfolie beklede bakplaat. Herhaal met de rest van de deegrolletjes.
Tweede rijs en bakken
Leg een licht bebloemde theedoek over de broodjes en leg tegen het uitdrogen nog wat plasticfolie over de theedoek heen.
Plaats de bakplaat terug in de nog enigszins warme oven en laat nog 45 minuten rijzen. Is de oven teveel afgekoeld? Warm dan nog heel even bij en zet weer uit.
Haal na de 2e rijs de bakplaat uit de oven en verwarm de oven op 210°C, conventionele stand. Plaats de bakplaat terug in de oven zodra deze op temperatuur is en bak de broodjes in ongeveer 20 minuten gaar en bruin.
Haal de broodjes uit de oven en laat afkoelen op een rooster. Eet smakelijk!
Kaiserbroodjes vormen met een losse knoop
Het heeft een tijd geduurd en het kostte me meerdere keren oefenen, maar nu durf ik ze dan toch te presenteren. De smaak was steeds meer dan voortreffelijk, maar het vormen bleek best lastig.
Allereerst heb ik het geprobeerd met een speciale stempel. Dit is een metalen steker waarmee je het kenmerkende patroon van het kaiserbroodje in het bolletje duwt.
Meerdere keren eindigde ik met broodjes die waren opengevouwen als bloemen, of waar juist helemaal niets meer op te zien was. Het maakte me redelijk wanhopig.
Ik was -naar nu blijkt ten onrechte- in de veronderstelling dat kaiserbroodjes met die stempel horen te worden gemaakt. Er blijkt echter een speciale vouwtechniek te zijn die al van oudsher wordt gebruikt.
Makkelijk recept met uitleg hoe jij ook zo'n mooi broodje knoopt. Met een schaal verse, warme broodjes maak je elke broodmaaltijd tot een kleine feestje.
Knopen van het deeg
Rol van ieder bolletje strengen van 35 cm lang. Om de broodjes te vormen maak je een losse knoop.
Het ene uiteinde duw je bovenlangs in het midden van het broodje, het andere einde duw je onderlangs in het broodje. (zie foto’s)
Een andere manier om kaiserbroodjes te vormen is ze te vouwen.
Kaiserbroodjes met de klassieke vouwtechniek
Dit recept is goed voor 12 flinke kaiserbroodjes.
Ingrediënten
- 600 gram Franse bloem t55
- 12 gram suiker
- 10 gram (bakkers)zout
- 6 gram instant gist
- 375 gram melk op kamertemperatuur
- 40 gram ongezouten roomboter op kamertemperatuur
- strooibloem
Deeg bereiden
Doe bloem, suiker en zout bij elkaar in een kom en roer goed door met een garde. Voeg de gist toe en roer nog eens goed door.
Voeg de melk en klontjes boter toe en kneed in een standmixer of met de hand tot een soepel deeg waarvan je tussen je vingers een vliesje van kan trekken.
Bol het deeg licht op en leg in een met olie ingevette kom. Sluit deze af met een deksel en zet weg op een tochtvrije plek van 29 graden Celsius.
Laat ca. een uur rijzen tot dubbel volume. Verdeel het deeg in 12 gelijke stukken en bol deze op. Laat onder een stuk huishoudfolie 15 minuten rusten.
De karakteristieke ster vouwen
Druk het bolletje plat tot een ronde schijf van ca. 0,5-10 mm dik. Haal onder- en bovenkant flink door de strooibloem en klop het overtollige eraf.
Dit is belangrijk omdat het deeg anders te veel aan elkaar plakt en je geen kenmerkend Kaiserbroodjes-patroon krijgt.
Leg je linker duim tot net voor het midden van het rondje en vouw het deeg dat erboven ligt eroverheen. Duw vast in het midden.
Duw het deeg rechts van je duim met de zijkant van je rechterhand die je haaks op je duim zet goed vast. Vouw het flapje rechts van de vouw naar het midden toe en druk daar vast.
Duw weer met de zijkant van je hand het deeg van buitenkant tot in het midden vast. Herhaal dit in totaal 5 keer.
Duw de laatste flap onder de flap waarin de hele tijd je linker duim zat. Maak het deeg weer iets rond en leg de broodjes met enige afstand tot elkaar op een met bakpapier beklede bakplaat.
Kaiserbroodjes gevuld met ei en ham - Allerhande
Rijzen en bakken
Laat rijzen op een tochtvrije, licht vochtige plek van 31 graden Celsius.
Als je bang bent dat de broodjes openspringen tijdens het rijzen kan je ze op de kop laten rijzen, strooi dan wel wat bloem onder het broodje, anders plakt het vast.
Laat 30-45 minuten rijzen en verwarm ondertussen de oven voor op 220 graden Celsius. Keer de broodjes voorzichtig om als je ze op de kop liet rijzen.
Bak de broodjes ca. 15-18 minuten tot ze goudbruin en gaar zijn (kerntemperatuur 96 graden Celsius).
Bestrijk ze na 10 minuten bakken met wat melk. Laat afkoelen op een rooster (of eet ze lekker direct op, dan zijn ze absoluut het lekkerste).
Volkoren kaiserbroodjes
Na het succes van mijn volkoren wafels was ik benieuwd wat ik nog meer met volkorenmeel kon maken. Normaal gebruik ik patentbloem, maar tegenwoordig is volkorenmeel ook gewoon in de supermarkt te vinden.
Tijdens een bakdag probeerde ik verschillende recepten met volkorenmeel uit en vandaag deel ik de eerste: volkoren kaiserbroodjes. Ze zijn verrassend goed gelukt en hoe leuk is het om zo’n mand met gevlochten broodjes op tafel te zetten bij het ontbijt?
Ingrediënten voor 12 volkoren broodjes
- 500 gram volkorenmeel
- 7 gram instant (droge) gist
- 10 gram fijne kristalsuiker
- 10 gram zout
- 30 gram ongezouten roomboter zacht
- 125 ml melk lauwwarm
- 200 ml water lauwwarm
Bereiding
Doe alle ingrediënten in een kom en kneed in ongeveer 15 minuten tot een soepel deeg (zie tip). Ik gebruikte een staande mixer, met een handmixer (of met de hand) zul je wat langer moeten kneden.
Leg de bal deeg in een licht ingevette kom en dek af met een schone doek. Laat op een warme plek 60 minuten rijzen of tot het deeg verdubbeld is in hoeveelheid.
Stort het deeg op je aanrecht en druk de lucht eruit. Verdeel in 12 delen en draai er bolletjes van. Laat 10 minuten rusten.
Rol van ieder bolletje strengen van 35 cm lang. Om de broodjes te vormen maak je een losse knoop. Het ene uiteinde duw je bovenlangs in het midden van het broodje, het andere einde duw je onderlangs in het broodje.
Leg de broodjes op een met bakpapier beklede bakplaat. Dek af met een schone doek en laat 45-60 minuten rijzen.
Smeer de broodjes licht in met water en bak in 12-15 minuten op 220 graden (boven- en onderwarmte).
Controleren of het deeg soepel genoeg is
Om te kijken of het deeg soepel genoeg is, neem je een klein bolletje en probeer je dit uit te rekken tot een dun vliesje ontstaat zonder te scheuren (denk aan kauwgumm bellen blazen, het moet heel dun worden).
BAKTIP: Om de kaiserbroodjes met water te bestrijken gebruik ik het liefst een siliconen bakkwast. Deze is makkelijk schoon te maken en vaatwasserbestendig.
Sesamzaad, maanzaad en andere variaties
Bestrooi enkele kaiserbroodjes na het vormen met sesam- of maanzaad.
In plaats van kaiserbroodjes kan je natuurlijk ook allerlei andere soorten broodjes maken. Wat dacht je van een gevlochten of gedraaid broodje? Speciaal voor de paasdagen kan je natuurlijk ook een broodhaantje maken.
Kaiserbroodjes voorbereiden voor de volgende ochtend
Nou kan je natuurlijk voorverpakte broodjes afbakken maar wat dacht je ervan om ze echt helemaal zelf te maken?
Heb je ’s ochtends geen zin in al dat gedoe? Maak ze dan een dag tevoren en bak ze net niet helemaal af. De volgende morgen hoef je ze dan alleen nog af te bakken.
Zo geniet je ook nog eens dubbel van die heerlijke geur van zelfgebakken brood.
Kaiserbroodjes in de oven afbakken
De afbakinstructie voor ongebakken of half afgebakken broodjes is eenvoudig: verwarm de oven voor op 200⁰-210⁰ C. Bak de (ontdooide) broodjes in 6 tot 8 minuten af.
Omdat elke oven anders is, raden wij wel aan om het product in de gaten te houden.
De broodjes kunnen prima ingevroren worden. Laat ze in de open diepvrieszak ontdooien en doe ze vlak voor het serveren voor ongeveer 5 minuten in de oven op 200 graden.
Kaiserbroodjes bewaren
Harde broodjes zoals kaiserbroodjes zijn vers afgebakken het lekkerst! Daarom kun je ze het beste eten als ze net uit de oven komen.
Heb je kaiserbroodjes over? Dan kun je deze zeker nog een dag bewaren. Doe de afgebakken kaiserbroodjes in een goed afgesloten plastic zakje en bewaar deze vervolgens in een donkere, afgesloten ruimte.
Goed verpakt 3-4 dagen houdbaar buiten de koelkast. In de vriezer tot 3 maanden.
Zijn de kaiserbroodjes nog niet afgebakken? Dan kunnen de broodjes 5 tot 7 dagen bewaard blijven in de verpakking. Wanneer de verpakking open is, kunnen de kaiserbroodjes nog 2 dagen bewaard worden.
Kaiserbroodjes serveren
Wij aten ze de laatste keer toen ze nog warm waren, plakje kaas ertussen en niets meer aan veranderen!
Beleg de Kaiserbroodjes zoals jij dat wil! Wanneer je de Kaiserbroodjes eenmaal hebt gemaakt, kun je ze op allerlei manieren beleggen.
Natuurlijk kun je de broodjes beleggen met 'gewoon' beleg zoals kaas, gerookte kipfilet, jam en pindakaas maar er zijn nog veel meer variaties te bedenken.
Een fijn broodje gezond
Wil je jouw broodjes een beetje verantwoord beleggen? Maak er dan broodjes gezond van! Met kaas, ham, ijsbergsla, tomaat, komkommer en ei heb je een heerlijk ontbijt of lunch dat ook nog eens lekker vult.
Uiteraard kun je er nog een beetje dillesaus of mosterd-honingsaus op het broodje doen, maar dan is dit niet meer zo heel erg gezond ;)
Een lekker broodje filet americain
Vind je filet americain lekker? Beleg er dan een Kaiserbroodje mee!
Snijd het Kaiserbroodje doormidden en doe op de onderkant een royale laag filet americain. Met een gekookt eitje, paar plakjes augurk en wat peper en zout maak je het geheel helemaal af.
Een heerlijk broodje brie
Van een Kaiserbroodje kun je trouwens perfect een lekker broodje brie maken. Snijd het broodje doormidden en leg de bovenkant naast de onderkant.
Snijd wat brie in stukjes en leg deze op de onderkant van het broodje. Doe er vervolgens nog wat walnoten en honing bij op en je hebt een heerlijk broodje brie!