Boor zinkolie pasta is een zinkoxidepreparaat voor cutaan gebruik dat een indrogend, bedekkend en beschermend effect op de huid heeft. Zinkoxide heeft een zwak adstringerende en licht indrogende werking op de huid. Zinkoxide dekt de huid af en beschermt zo de huid.
De juiste vorm hangt af van de toestand van de huid: zinkolie of pasta 60% wordt vooral gebruikt bij een matig nattende huid, pasta 25% bij droge huidaandoeningen en zinkoxideschudsel bij jeuk. Bij zeer nattende huid kan ZOK-zalf 33% worden toegepast. Voor luieruitslag, smetten en bescherming van de intacte huid zijn onder meer vaselinecrème 10%, zalf 10%, pasta 25% en pasta 60% beschikbaar.
Wat is zinkoliepasta?
Zinkolie, pasta voor cutaan gebruik 600 mg/g, is een pasta met zinkoxide als werkzaam bestanddeel. Zinkolie is een pasta die een verkoelende en mild-samentrekkende werking heeft op de huid. Huidaandoeningen waarbij een indrogend bedekkend of beschermend effect gewenst is, behoren tot de toepassingen.
De olie in de pasta 60% (smeersel, zinkolie) zorgt voor een goede hechting aan de huid. Deze pasta wordt ook wel smeersel genoemd. Zinkoxidesmeersel FNA (zinkolie FNA) bevat 60% zink en hecht niet op nattende huid, of erosies.
Samenstelling en sterkte
| Preparaat | Toedieningsvorm | Sterkte | Basis of hulpstoffen |
|---|---|---|---|
| Daro Zinkzalf | Zalf | 10%, 100 mg/g | - |
| Zinkolie dr. Swaab | Pasta | 60%, 600 mg/g | Arachideolie |
| Zinkoxide-kalkwaterzalf (ZOK-zalf) FNA | Pasta | 33%, 330 mg/g | Arachideolie, kalkwater |
| Zinkoxidepasta FNA | Pasta | 25%, 250 mg/g | 50% vet |
| Zinkoxideschudsel FNA | Suspensie voor cutaan gebruik | 15%, 150 mg/g | Water |
| Alcoholisch zinkoxideschudsel | Suspensie voor cutaan gebruik | 12%, 120 mg/g | Alcoholische oplossing |
| Zinkoxidevaselinecrème FNA | Vaselinecrème | 10%, 100 mg/g | Vaselinecetomacrogolcrème FNA |
| Zinkoxidezalf FNA | Zalf | 10%, 100 mg/g | Vaseline |
Zinkolie, pasta voor cutaan gebruik 600 mg/g, bevat zinkoxide 600 mg/g als werkzaam bestanddeel. De hulpstoffen zijn arachideolie (pindaolie) en oliezuur (E 570). De farmaceutische vorm is een pasta voor cutaan gebruik en de toedieningsweg is cutaan gebruik.
Dr. Swaab Zinkolie is geregistreerd als RVG 53445. De pasta bevat zinkoxide in een sterkte van 600 mg/g en heeft arachideolie en oliezuur als hulpstoffen. De aanbevolen dosering voor volwassenen, kinderen en baby’s is meerdere malen per dag op de geïrriteerde huid aanbrengen.
Verschillende zinkoxidepreparaten
Zinkoxidepasta 25%
Zinkoxidepasta FNA is een goed hechtende, goed op zijn plaats blijvende pasta. Geschikt voor droge huid, bevat 50% vet (zinkoxide 25 g, tarwezetmeel 25 g, vloeibare paraffine 10 g, vaseline 40 g).
Zinkoxidepasta 25% is een dermatologisch verzorgingsproduct voor uitwendig gebruik op de huid. Het product is ontwikkeld om de huid te beschermen, in te drogen en te verzorgen bij verschillende huidirritaties. Door de hoge concentratie zinkoxide vormt de pasta een beschermende laag op de huid.
Zinkolie of pasta 60%
De pasta 60% (smeersel, zinkolie) kan bij een matig natte huid enkele malen per dag worden aangebracht. De olie zorgt voor een goede hechting aan de huid. Bij een zeer natte huid is deze pasta volgens de aangeleverde doseringsinformatie echter niet de voorkeursvorm, omdat zinkoxidesmeersel FNA niet hecht op nattende huid of erosies.
ZOK-zalf 33%
Zinkoxide-kalkwaterzalf, ook ZOK-zalf genoemd, is een pasta met 33% zinkoxide. De basis bestaat uit arachideolie en kalkwater. ZOK-zalf hecht wel aan nattende huid.
Bij een zeer natte huid wordt ZOK-zalf 33% één tot twee keer per dag dun met een spatel aangebracht. De huid kan worden afgedekt met scheurlinnen of Engels pluksel, of de zalf kan eerst op verband worden aangebracht en daarna op de huid.
Zinkzalf 10%
Zinkoxidezalf FNA bevat 10% zink in vaseline. De zalf is beschermend en geschikt voor de droge huid. Bij droge huidaandoeningen wordt zalf 10% één tot drie keer per dag aangebracht, eventueel onder verband.
Zinkoxidevaselinecrème 10%
Zinkoxidevaselinecrème FNA bevat 10% zink in vaselinecetomacrogolcrème FNA. Deze vorm is makkelijker te verwijderen. Bij intertrigo en luiereczeem wordt vaselinecrème 10% één tot twee keer per dag aangebracht.
Zinkoxideschudsel
Zinkoxideschudsel FNA bestaat uit zinkoxide 16,7 g, talk 16,7 g, propyleenglycol 16,7 g en gezuiverd water tot 100. Het schudsel wordt gebruikt bij jeukende huidaandoeningen en moet voor gebruik worden omgeschud.
Het alcoholische zinkoxideschudsel is sterker verkoelend, indrogend en daardoor meer jeukstillend dan het gewone zinkoxideschudsel. Het alcoholische schudsel kan echter prikkeling, irritatie en uitdroging van de huid veroorzaken, met name op open wondjes.
Werking van zinkoxide op de huid
Zinkoxide heeft een zwak adstringerende en licht indrogende werking op de huid. De verwerkte basis kan het indrogend effect versterken, bijvoorbeeld door het verdampen van het water uit de basis waardoor het verkoelend en jeukstillend werkt.
Zinkoxide dekt de huid af en beschermt zo de huid. Het vormt een laag die de huid afschermt van invloeden van buitenaf en helpt vochtverlies, wrijving en verdere irritatie te beperken.
Bij herpes genitalis, herpes labialis en herpes zoster bevordert zinkoxide het indrogen van de blaasjes en vermindert het de jeuk. Bij luieruitslag wordt de pasta vaak gebruikt om de huid te beschermen tegen vocht en wrijving.
Waarvoor wordt zinkoliepasta gebruikt?
- Nattende huidaandoeningen.
- Droge huidaandoeningen.
- Bescherming van wondranden, zoals bij decubitus, en van intacte huid.
- Jeukende huidaandoeningen zoals waterpokken.
- Intertrigo, ook smetten genoemd, en luiereczeem.
- Herpes genitalis met geringe klachten bij een primo-infectie of recidief.
- Herpes labialis.
- Herpes zoster.
- Stomatitis angularis.
Luieruitslag en smetplekken
Zinkoxidepasta wordt gebruikt bij de verzorging van de huid bij luieruitslag en smetplekken. Bij luieruitslag wordt de pasta vaak gebruikt om de huid te beschermen tegen vocht en wrijving.
Bij smetplekken in huidplooien helpt het product om de huid droog te houden en te beschermen tegen verdere irritatie. Bij intertrigo en luiereczeem kan vaselinecrème 10% één tot twee keer per dag worden aangebracht.
Pasta 60% (smeersel, zinkolie) kan bij intertrigo en luiereczeem enkele malen per dag worden aangebracht. Bij baby’s wordt zinkoxidepasta veel gebruikt als huidbescherming, maar het product mag niet worden ingeslikt.
Nattende huid
Bij een matig natte huid wordt pasta 60% (smeersel, zinkolie) enkele malen per dag aangebracht. Bij een zeer natte huid wordt ZOK-zalf 33% één tot twee keer per dag dun aangebracht.
De ZOK-zalf moet vóór gebruik met een spatel worden omgeroerd. De huid kan worden afgedekt met scheurlinnen of Engels pluksel, of de zalf kan eerst op verband worden aangebracht en daarna op de huid.
Droge huid
Bij droge huidaandoeningen wordt pasta 25% één tot twee keer per dag aangebracht. De pasta kan worden afgedekt met scheurlinnen of Engels pluksel, of eerst op verband worden aangebracht en daarna op de huid.
Zalf 10% wordt één tot drie keer per dag aangebracht, eventueel onder verband. Zinkoxidepasta 25% ondersteunt de verzorging van een gevoelige of geprikkelde huid.
Bescherming van wondranden en intacte huid
Pasta 25%, zalf 10% of pasta 60% (smeersel, zinkolie) kan worden aangebracht op de huid van de wondranden of op de omliggende huid voordat een plek wordt behandeld met agressieve stoffen, zoals podofylline of natriumhypochloriet.
Zinkoxidepreparaten geven vlekken op kleding en beddengoed; gebruik eventueel een gaasje of verband. Zinkolie kan door de olieachtige samenstelling goed aan de huid hechten.
Jeukende huidaandoeningen
Schudsel 15% of alcoholisch schudsel 12% wordt naar behoefte, meestal twee keer per dag, met een watje aangebracht en laat men indrogen. Het schudsel wordt niet afgedekt met verband.
Bij waterpokken met hinderlijke jeuk kan volgens de NHG-behandelrichtlijn Waterpokken schudsel 15% twee tot drie keer per dag worden aangebracht. Lokale indifferente middelen hebben een verzachtende, verkoelende en jeukstillende werking.
Bij chronische jeuk van onbekende oorsprong is de aanpak gericht op symptoombestrijding. Voeg eventueel levomenthol en/of een lokaal anestheticum toe. Start orale antihistaminica bij onvoldoende effect.
Herpes genitalis
Bij herpes genitalis met geringe klachten kan bij volwassenen vaselinecrème 10% of pasta 60% (smeersel, zinkolie) vier tot zes keer per dag worden aangebracht.
Bij een cutane herpesinfectie kan meestal worden volstaan met lokale behandeling met een indifferent middel met zinkoxide of zinksulfaat, eventueel met lidocaïne. Geef bij pijn paracetamol.
Orale antivirale behandeling met een nucleoside-analogon, zoals aciclovir, famciclovir of valaciclovir, komt bij herpesinfecties in bepaalde situaties in aanmerking.
Herpes labialis
Bij herpes labialis kunnen pasta 25% of pasta 60% (smeersel, zinkolie) naar behoefte op de blaasjes op en rond de lippen worden aangebracht. De pasta moet niet worden uitgesmeerd. Meestal is twee tot vier keer per dag voldoende.
Herpes zoster
Volgens de NHG-behandelrichtlijn Gordelroos (2020) kan zinkoxidezalf 10% worden overwogen bij jeukende of irriterende huiduitslag. Bij acute herpes zoster neuralgie wordt laagdrempelig gestart met amitriptyline.
Stomatitis angularis
Bij stomatitis angularis kan pasta 60% (smeersel, zinkolie) meerdere malen per dag worden aangebracht. De pasta wordt plaatselijk aangebracht op de aangedane huid.
Hoe breng je zinkoliepasta aan?
- Reinig de huid wanneer dat nodig is.
- Dep de huid voorzichtig droog.
- Roer zinkolie of ZOK-zalf vóór gebruik goed om met een spatel.
- Breng een dunne laag aan op de geïrriteerde, schone en droge huid.
- Wrijf de pasta zacht uit totdat de huid bedekt is, behalve wanneer de instructie luidt de pasta niet uit te smeren.
- Gebruik zo vaak als nodig volgens de bijsluiter of het voorschrift.
De aanbevolen dosering voor zinkolie is voor volwassenen, kinderen en baby’s meerdere malen per dag op de geïrriteerde huid aanbrengen. Voor gebruik moet de pasta goed worden geroerd.
Schudsels moeten vóór gebruik worden omgeschud. Breng een schudsel met een watje aan en laat het indrogen. Schudsels worden niet afgedekt met verband.
Verwijder eventuele resten van het zinkoxidepreparaat met een tissue of gaasje met olie voordat het middel opnieuw wordt aangebracht. Vermijd contact met de ogen en slijmvliezen.
Afdekken met verband
Zinkoxidepasta 25% kan worden afgedekt met scheurlinnen, Engels pluksel of verband. Bij droge huidaandoeningen kan zalf 10% eventueel onder verband worden gebruikt.
Bij een zeer natte huid kan ZOK-zalf worden afgedekt met scheurlinnen of Engels pluksel. De zalf kan ook eerst op verband worden aangebracht en daarna op de huid.
Bij schudsel wordt juist geen verband gebruikt. Het schudsel wordt aangebracht en laat men indrogen.
Wanneer niet gebruiken of extra voorzichtig zijn?
De toepassing van de talkbevattende zinkoxideschudsels op open wonden is gecontra-indiceerd vanwege het risico op granuloomvorming. Gebruik zinkoxidepasta liever niet op diepe of duidelijk geïnfecteerde wonden.
Voor kleine schaafwondjes kan een dunne laag soms nuttig zijn, maar bij pus, toenemende pijn of koorts moet contact worden opgenomen met de apotheker of arts. Raadpleeg de apotheker bij premature zuigelingen of als de huid kapot of zeer ontstoken is.
Gebruik het middel niet bij een allergie voor een van de stoffen in het geneesmiddel. Bij overgevoeligheid voor één van de bestanddelen wordt geadviseerd het gebruik te stoppen en contact op te nemen met een arts of apotheker.
Niet zonder overleg gebruiken als het andere geneesmiddelen of medicinale zalven betreft, omdat actieve stoffen elkaar kunnen beïnvloeden. Wacht tot eerdere middelen zijn ingetrokken of vraag de apotheker welk product het beste naast zinkoxidepasta kan worden gebruikt.
Bijwerkingen
Zinkoxidepasta 25% wordt over het algemeen goed verdragen. In zeldzame gevallen kunnen huidreacties optreden, zoals roodheid, jeuk of irritatie.
Bij gebruik van alcoholisch schudsel komen zeer vaak prikkeling van de huid, irritatie en uitdroging van de huid door de aanwezigheid van alcohol voor. Deze klachten treden vooral op bij gebruik op open wondjes.
Bij wondverzorging kan vaak irritatie van de wondrand optreden. Bij gebruik van schudsels kan slechte wondgenezing ontstaan als talk in wondjes komt.
Sommige mensen kunnen lokale irritatie of contacteczeem krijgen. Stop bij ernstige roodheid, zwelling of blaarvorming en neem contact op met de apotheker. De bijsluiter vermeldt mogelijke hulpstoffen die gevoeligheid kunnen veroorzaken.
Zwangerschap en borstvoeding
Er zijn geen aanwijzingen voor schadelijkheid tijdens de zwangerschap. Zinkoxide wordt niet of nauwelijks opgenomen door de huid. Zinkoxide kan volgens voorschrift tijdens de zwangerschap worden gebruikt.
Zinkoxide gaat niet over in de moedermelk, omdat zinkoxide niet of nauwelijks door de huid wordt opgenomen. Zinkoxide kan volgens voorschrift tijdens de borstvoeding worden gebruikt.
Indien het middel op de borsten wordt aangebracht, moet vóór de voeding het gebied rondom de tepel goed worden schoongemaakt.
Gebruik bij baby’s en kinderen
Zinkolie kan volgens de aangeleverde doseringsinformatie bij volwassenen, kinderen en baby’s meerdere malen per dag op de geïrriteerde huid worden aangebracht. Zinkoxidepasta wordt veel gebruikt bij baby’s als huidbescherming.
Let erop dat het product niet wordt ingeslikt. Gebruik het uitsluitend volgens de instructies en raadpleeg de apotheker bij premature zuigelingen of wanneer de huid kapot of zeer ontstoken is.
Interacties en opname
Bij normaal lokaal gebruik is de opname in het lichaam zeer beperkt en zijn interacties onwaarschijnlijk. Bij toepassing op grote open huidgebieden kan de opname toenemen.
Overleg met de apotheker als een groot huidoppervlak wordt behandeld of als andere geneesmiddelen worden gebruikt. Voor eenvoudige vochtinbrengende crèmes is het vaak beter om de middelen verdeeld aan te brengen.
Bewaren
Bewaar zinkoxidepasta bij kamertemperatuur en buiten het bereik van kinderen. Sluit de verpakking goed na gebruik om de kwaliteit van het product te behouden.
Bewaar Zinkoxide Pasta Pannoc op een koele, droge plaats, buiten direct zonlicht en buiten bereik van kinderen. Controleer de verpakking of bijsluiter voor specifieke bewaarinstructies en de houdbaarheidsperiode na openen.
Registratie en verkrijgbaarheid
Zinkolie, pasta voor cutaan gebruik 600 mg/g, is geregistreerd onder RVG 53445. Het middel behoort tot ATC-groep D02AB, Zinc Products. De datum van verstrekking van de handelsvergunning is 10 november 1992.
Zinkolie is verkrijgbaar via apotheek of drogist. De aanduiding OTC betekent ‘Over the counter’: het geneesmiddel is een zelfzorgmiddel. De aanduiding XGVS betekent dat het geneesmiddel niet is opgenomen in het geneesmiddelenvergoedingssysteem.
Een magistrale bereiding door de apotheker wordt alleen in bepaalde gevallen vergoed. Mogelijk geldt een toeslag voor de bereiding. Het vergelijkend overzicht kan zowel grond- en hulpstoffen voor een magistrale bereiding bevatten als een zogenoemde doorgeleverde bereiding.