Een kat die eten van je bord steelt, doet dat meestal niet om vervelend te zijn. Het gedrag kan ontstaan door honger, verveling, aangeleerd gedrag, een voorkeur voor bepaald eten of een medische oorzaak.
Voordat je boos wordt op je kat, is het goed om je af te vragen waar dit gedrag eigenlijk vandaan komt. Om gedrag bij je kat effectief te veranderen, kijk je eerst naar de oorzaak van het gedrag. Waarom vertoont je kat dit gedrag en wat levert het de kat op? Daarna pak je de oorzaak aan en zul je zien dat het gedrag van de kat automatisch mee verandert.
Waarom steelt een kat eten van je bord?
‘Ik kan niets op het aanrecht of tafel laten staan. Hij opent koelkasten. Hij jat het eten van mijn bord. Hij begint vroeg in de middag al met zeuren. Hij maakt mij ’s ochtends vroeg wakker’. Herkenbaar?
Katten kunnen geobsedeerd zijn door eten en met hun gedrag katteneigenaren tot wanhoop drijven. Kun je niets laten staan of het wordt door je kat opgegeten of gejat? Zeurt jouw kat continu om eten? Dan kan daar meer achter zitten dan alleen gulzigheid.
Dat katten zeuren om eten kan verschillende oorzaken hebben, van honger tot aangeleerd gedrag. Vaak spelen er meerdere oorzaken tegelijkertijd.
Honger door te weinig maaltijden
Veel katten krijgen hun eten verdeeld over twee porties op een dag, een portie ’s ochtends en een portie ’s avonds. Hierdoor ontstaat er ’s middags en ’s nachts honger.
Katten hebben echter een kleine maag en moeten vaak kleine maaltijden eten om voldoende energie te krijgen. Dit betekent dat ze een aantal uren na het eten alweer trek kunnen krijgen en op zoek gaan naar eten.
Meerdere keren een klein beetje eten past ook beter bij het natuurlijke eetgedrag van katten. Als katten in de natuur leven, moeten ze jagen voor hun eten. Ze vangen bij voorkeur kleine prooien en dus meerdere op een dag.
Voer dat onvoldoende vult
De ene kat heeft meer en sneller trek dan de ander. Hier spelen verschillende factoren een rol.
Een kat die al veel trek heeft en vervolgens op een dieet gezet wordt met dezelfde brokjes waar hij voorheen te veel van at, zal beslist gaan zeuren om eten.
Ook een combinatie van minder eten én dieetvoer kan ervoor zorgen dat de hoeveelheid calorieën ineens zeer drastisch afneemt. Een te streng dieet kan ertoe leiden dat je kat alleen maar wil eten en de hele dag zeurt.
Medische oorzaken
Een kat die alleen maar wil eten, kan ook ziek zijn. Met name bij oudere katten kan er sprake zijn van een te snel werkende schildklier of diabetes.
Bij bepaalde medische aandoeningen, zoals een te snel werkende schildklier, kan het hongergevoel van de kat toenemen. De hoeveelheid voer die voorheen voldoende was, is dat nu niet meer.
Zo’n kat gaat meer eten en drinken, een van de eerste tekenen dat je je kat moet laten nakijken. Vaak zie je dan ook andere gedragsveranderingen bij de kat.
Maak een afspraak met je dierenarts om mogelijke medische oorzaken van het gedrag te laten uitsluiten of behandelen. Dit is de allereerste, belangrijke stap.
Een kat die ooit honger heeft geleden
Als een kat of kitten ooit honger gehad heeft of moest vechten om zijn eten, ontstaat er logischerwijze een obsessie.
Het hoeft hierbij niet per se om ex-zwervers te gaan. Ook timide katten die in een voor hen te grote groep geleefd hebben waar slechts één voerbak stond, kunnen behoorlijk tekortgekomen zijn.
Katten die ooit honger gehad hebben, kennen vaak geen rem meer. Een enkele kat blijft zijn leven lang bezig met eten.
Als deze katten eenmaal op regelmatige tijden gevoerd worden, zal het bedelen op den duur verdwijnen. Het is goed om deze dieren regelmatig kleine porties te geven, eventueel met behulp van een voerbak op timer als ze naar je handen slaan tijdens het voeren.
Verveling en gebrek aan activiteit
Naast honger kan een obsessie voor eten ook uit verveling ontstaan. Voor veel katten die binnen worden gehouden is eten en het zoeken naar eten een van de weinige bezigheden die ze hebben.
Die katten hebben dus meer activiteiten nodig, vooral veel spel met hengels zodat ze kunnen jagen. Je hoeft niet lang te spelen als je het maar meerdere keren per dag doet!
Het klagende miauwen van een kat hoeft niet per se te wijzen op bedelen om voedsel; hij kan ook gewoon om aandacht vragen. Geef je kat daarom niet alleen aandacht door middel van eten, maar probeer ook regelmatig met hem te spelen en te knuffelen.
Voorkeur voor menseneten
Als jij of je bezoek iets eet dat de kat lekker vindt, dan komt de kat als solitaire overlever om de hoek kijken. Iets dat je graag wilt hebben proberen te bemachtigen, is heel belangrijk als je succesvol wilt zijn in overleven.
En de kat is daarbij van nature op zichzelf aangewezen. Het is dan ook heel normaal kattengedrag als hij pogingen doet om je slagroom of je kipfiletje in zijn bezit te krijgen. Zelfs als er nog eten in zijn voerbak zit.
Jong en impulsief gedrag
Jonge katten, net als jonge mensen, hebben minder impulscontrole. De hersenen zijn nog niet volledig ontwikkeld. Dit zijn ze pas als de kat tussen de twee en vier jaar is.
Het is daarom normaal dat jonge katten hun impulsen nog meer volgen dan een sociaal volwassen kat. Een kitten kan dan ook enorm fanatiek en vastberaden zijn in het proberen voedsel te bemachtigen.
Aangeleerd gedrag
Binnen een mum van tijd heeft je kat geleerd dat jij degene bent die hem van voedsel voorziet.
Wat is in vrijwel ieder huishouden de vaste routine rondom voeren van de kat? Je staat op, loopt naar de keuken, trekt de la of koelkast met het voer open, doet het voer in een bakje en geeft het voer aan de kat.
Alle stappen die voorafgaan aan het krijgen van voer, worden al snel voor de kat in verband gebracht met het krijgen van voer. Daardoor kan de kat iedere keer dat je opstaat, naar de keuken loopt of de koelkast opent, verwachten dat je hem gaat voeren.
Het gevolg: een veel miauwende, maar ook regelmatig gefrustreerde kat.
Waarom blijft je kat bedelen?
Als een kat bedelt komt dit vaak grotendeels door de eigenaar of verzorger - hoe confronterend dit misschien ook is. Heb je een keer toegegeven tijdens het eten?
Je kat zal die ene keer voor altijd onthouden en probeert nu iedere keer als jij wat te eten pakt ook iets bij je los te peuteren.
Een kat leert door de gevolgen van zijn gedrag. Als miauwen, voor je voeten lopen of eten van je bord stelen soms iets oplevert, blijft de kat deze strategie gebruiken.
Het is belangrijk om te voorkomen dat je kat succes heeft met het stelen van eten. Als de kat eenmaal eten heeft bemachtigd, kan het gedrag sterker worden.
Wat kun je doen als je kat eten van je bord steelt?
1. Sluit medische oorzaken uit
Een medische oorzaak moet altijd eerst worden uitgesloten wanneer je kat plotseling veel meer eet, voortdurend om eten vraagt of eten van je bord begint te stelen.
Met name bij oudere katten kan er sprake zijn van een te snel werkende schildklier of diabetes. Let er daarom op of je kat ook meer drinkt of andere gedragsveranderingen vertoont.
Maak een afspraak met je dierenarts om mogelijke medische oorzaken van het gedrag te laten uitsluiten of behandelen.
2. Voer vaker kleine porties
Een gezonde kat die onbeperkt brokjes heeft staan zal geen honger hebben. Hij kan eten wanneer hij wil en hoeft er niet om te zeuren.
Als een kat niet met het onbeperkte aanbod om kan gaan en te dik wordt, kan er beter wel een afgewogen hoeveelheid gegeven worden maar dan verspreid over vier porties.
Vaker op een dag kleine maaltijden geven komt meer tegemoet aan het natuurlijke eetpatroon.
| Situatie | Mogelijke aanpak |
|---|---|
| De kat blijft op gezond gewicht met onbeperkt voer | Onbeperkt voeren kan worden overwogen. |
| De kat wordt te dik van onbeperkt voeren | Een afgewogen hoeveelheid verspreiden over vier porties. |
| De kat heeft in het verleden honger gehad | Regelmatig kleine porties geven. |
| De kat valt aan tijdens het voeren | Eventueel een voerbak op timer gebruiken. |
3. Overweeg onbeperkt voeren als dat verantwoord is
Als de kat er niet te dik van wordt, kun je ervoor kiezen om onbeperkt te voeren.
Zet het voer dan wel op een plek zover mogelijk verwijderd van de plekken waar je kat zich het meest bevindt, bijvoorbeeld op zolder of in een bijkeuken, hierbij wel rekening houdend met de mobiliteit van je kat.
De kat zal dan alleen gaan eten als hij ook echt trek heeft en minder snel uit verveling of gewoonte.
4. Gebruik een voerautomaat
Omdat de kat geleerd heeft dat het eten van de eigenaar komt, kan het ook helpen het eten los te koppelen van de eigenaar.
Dat kan met behulp van een voerautomaat waarin het eten in 4 of zelfs 5 porties verspreid over de dag aangeboden kan worden.
Een voerautomaat te gebruiken, die je van tevoren vult en die pas na enige tijd opengaat, kan helpen om de koppeling tussen voedsel en mens te verbreken.
Een voerautomaat is ook nuttig voor katten die ooit honger hebben gehad en tijdens het voeren naar je handen slaan.
5. Kies voer dat beter vult
Kies voor een voeding dat meer vult. Stap bijvoorbeeld over op een voer voor katten op dieet, zodat de kat toch een voldaan gevoel heeft.
Ook het overstappen op een goed eiwitrijk blikvoer of vers voer in plaats van brokken kan zorgen voor een meer verzadigd gevoel.
Overweeg om je kat natvoer te geven, in plaats van brokken. Dit bevat minder calorieën en geeft toch een vol gevoel, zeker met wat extra water erdoor.
Kies daarnaast voeding die de juiste voedingsstoffen in de juiste verhoudingen bevat. Op die manier heeft je kat minder snel een hongergevoel en zal hij minder snel bedelen om een extra snoepje of meer brokken.
6. Gebruik een voerpuzzel met beleid
Een voerpuzzel kan prima dienstdoen, omdat de kat dan langer over zijn eten doet en sneller verzadigd is.
Ook uitdaging tijdens het eten kan helpen - met een voerbal of een voerpuzzel bijvoorbeeld. Hierbij moet je kat actief op zoek naar het lekkers. Uitdagend en gezond!
Maar let op, de voerpuzzel mag geen bron van frustratie worden.
7. Maak eten minder bereikbaar
Als je weet dat je kat gek is op slagroom of ander ‘mensen-eten’, voorkom dat de kat het kan bemachtigen.
Kun je niets laten staan of het wordt door je kat opgegeten of gejat? Bewaar eten dan niet op tafel of op het aanrecht en laat je kat niet zonder toezicht bij jouw bord.
Zet de kat rustig terug op de grond als hij op tafel of op het aanrecht springt. Als hij het blijft proberen, zet hem even de kamer uit tot het eten op is.
Realiseer je dat het voor je kat heel normaal gedrag is en maak je er verder niet te druk om. Zeker als het een jonge kat is, is het een kwestie van rustig volhouden en voorkomen dat de kat succes heeft.
8. Maak de koppeling tussen jou en voedsel los
Zorg dat de kat allerlei acties van jou niet meer aan het krijgen van eten koppelt.
- Brokjes en voerbakjes bewaren op een plek waar je verder bijna nooit komt, zoals een logeerkamer.
- De kat of katten even uit de kamer of keuken zetten en de deur sluiten voor je het eten klaarmaakt en neerzet.
- Een voerautomaat gebruiken, die je van tevoren vult en die pas na enige tijd opengaat.
De kat(ten) even uit de kamer of keuken te zetten en de deur te sluiten voor je het eten klaarmaakt en neerzet, kan voorkomen dat de kat opgewonden raakt door iedere stap van het voedingsritueel.
9. Wees consequent
Je kunt het bedelen alleen maar afleren door consequent te zijn en hem niet telkens eten te geven als jij ook eten pakt.
Het kan daarnaast helpen om je kat op vaste tijden te voeren.
Als je de ene keer wel iets van je bord geeft en de andere keer niet, blijft je kat proberen om eten te krijgen. Een enkele succesvolle poging kan voldoende zijn om het gedrag in stand te houden.
10. Laat veranderingen rustig verlopen
Moet je kat op dieet, of wil je overstappen op ander voer? Dan is het goed om dit rustig aan te pakken.
Van iedere dag een snoepje naar geen snoepjes zou je kat niet begrijpen. Het is dan geen verrassing dat je kat gaat bedelen.
En ook van een ad-libitumdieet, wanneer hij zelf wil, naar voer krijgen op vaste tijden is voor je kat onverklaarbaar. Pak dit dus stap-voor-stap aan.
Waarom straffen niet helpt
Boos worden maakt het probleem niet duidelijk
Als je kat bedelt of ander ongewenst gedrag vertoont - zoals op het aanrecht of op tafel springen als daar eten staat - dan is boos worden misschien voor de hand liggend, maar het is absoluut geen oplossing!
Je kat wordt bang, krijgt stress en jullie onderlinge band kan eronder lijden.
Het is beter om je kat te belonen als hij gewenst gedrag vertoont. Of hem de ongewenste acties te laten associëren met iets vervelends. Maar dit gevoel moet niet gekoppeld worden aan jou.
Waarom corrigeren averechts kan werken
De verleiding kan groot zijn om de kat te straffen als deze om eten zeurt, bijvoorbeeld met de plantenspuit.
- De kat wordt banger voor je en vertrouwt je niet meer.
- De kat raakt gefrustreerd en gaat zich op jou, andere mensen of dieren afreageren.
- Zodra je je hielen licht, steelt de kat alsnog je eten van je bord, want hij heeft alleen geleerd uit de buurt te blijven als jij bij het eten aanwezig bent.
Zowel bij straffen als negeren, leert de kat niet wat je wel van hem wilt en komt het jullie relatie beslist niet ten goede.
Waarom alleen negeren onvoldoende is
Bedelen om eten negeer je, voer de kat pas op het moment dat hij even stil is.
Negeren alleen is echter nooit een oplossing, want je doet daarmee niets aan de motivatie van het dier. Je moet tegelijkertijd het dieet aanpassen.
Ook negeren van het miauwen kan allerlei vervelende bijeffecten hebben. Als je de kat negeert zal de frustratie bij de kat oplopen.
Dit kan onder andere leiden tot agressie naar jou, naar andere dieren of mensen in huis.
Gewenst gedrag belonen
Het is beter om je kat te belonen als hij gewenst gedrag vertoont.
Geef je kat daarom niet alleen aandacht door middel van eten, maar probeer ook regelmatig met hem te spelen en te knuffelen.
Als je kat rustig blijft terwijl jij eet, kun je dat rustige gedrag belonen met aandacht of een passende beloning. Zo leert de kat welk gedrag wel iets oplevert.
Heb jij een kat die zeurt om eten? Ga dan voor een aanpak die gebaseerd is op begrip voor én van normaal kattengedrag.
Als je je kat begrijpt, rekening houdt met zijn behoeftes en oorzaken van vervelend gedrag aanpakt, dan zal de relatie met je kat alleen maar beter worden!
Hoeveel eten heeft je kat nodig?
Het is onmogelijk om precies aan te geven hoeveel gram een volwassen kat per dag moet eten.
Dat hangt onder andere af van wat je voert, de grootte van de kat, zijn leeftijd en hoe actief hij is.
Een kat die veel jaagt en buiten is verbruikt meer energie en mag meer eten dan een oudere binnenkat.
Neem de aanbevelingen op de verpakking serieus, maar bedenk dat het richtlijnen zijn. Kijk goed naar je kat en controleer regelmatig of hij netjes op gewicht blijft met deze hoeveelheid.
Wanneer is hulp nodig?
Een plotselinge toename van de eetlust, voortdurend bedelen, veel drinken of andere gedragsveranderingen zijn redenen om je kat te laten nakijken.
Soms vertoont je kat gedrag waarvan je niet begrijpt waarom ze dat doet. Dan kan het handig zijn om een kattengedragsdeskundige in te schakelen.
Wanneer medische oorzaken zijn uitgesloten, kan een kattengedragsdeskundige helpen om de aanleiding, motivatie en gevolgen van het stelen en bedelen in kaart te brengen.
Een kat die eten van je bord steelt, heeft meestal behoefte aan een passende aanpak: medische oorzaken uitsluiten, het voedingsschema verbeteren, succes met stelen voorkomen, verveling verminderen en gewenst gedrag belonen.
