Koken met Hugo: spruitjes op verrassend veel manieren

Spruitjes zijn veelzijdig: je kunt ze stomen, in de oven bereiden, wokken of zelfs rauw eten. Door de juiste bereidingswijze en smaakcombinaties krijgen spruitjes een zoetere, zachtere of juist kruidige smaak.

Spruitjes zijn van oktober tot en met maart in het seizoen. Misschien heb je met de groene groente een échte haat-liefde-relatie. Maar spruiten zijn hartstikke veelzijdig!

Waarom spruitjes een goede keuze zijn

Spruiten zijn hartstikke goed voor je. Ze zitten boordevol vitamine C, foliumzuur, magnesium, kalium en vezels. Vaak bevat een portie zelfs meer vitamine C dan een sinaasappel.

Spruitjes zijn kleine vitamine C-bommetjes en bovendien rijk aan vezels. Deze Nederlandse groente is volop verkrijgbaar van oktober tot februari: een echte najaarsgroente dus.

Spruitjes bevatten relatief veel ijzer en vitamine C. Spruitjes groeien aan de spruitkool, een koolsoort die een meter hoog kan worden. De zogenoemde okselknoppen die hieraan groeien zijn de spruitjes.

Kun je spruitjes rauw eten?

Waar de gemiddelde Hollander 50 jaar terug de spruitjes vaak nog kookte, kun je met de groente veel meer kanten op. Stomen, in de oven, wokken, of zelfs rauw: al deze bereidingswijzen zijn mogelijk met het bescheiden spruitje.

Fijngeschaafde spruiten zijn geschikt voor frisse salades en behouden meer beet dan lang gekookte spruiten. Gebruik hiervoor een keukenmachine of een scherp mes.

Hoe maak je spruitjes minder bitter?

De groene groente staat bekend als bittere hap. Toch zijn er manieren om de spruit minder bitter te laten smaken. Zo kun je wat melk of room aan de bereiding toevoegen; de spruiten in de oven bereiden om de natuurlijke suikers te laten karamelliseren; of wat suiker of juist bouillon toevoegen aan het kookwater.

Door de zoete of zoute smaak te benadrukken, gaat de bittere smaak naar de achtergrond. Room zorgt ervoor dat de bittere smaak ook wat afneemt.

Wat je ook doet, zorg ervoor dat je spruitjes niet te lang kookt. Dat versterkt namelijk juist de bittere smaak ervan.

Hoe kleiner de spruitjes, hoe zoeter de smaak. Een scheutje melk of een gepelde ui laten meekoken kan de zwavelgeur verminderen.

Spruitjes voorbereiden

Bij aankoop horen spruitjes hard, goed gesloten en egaal groen van kleur te zijn. Een paar gelige blaadjes is niet zo erg.

Maak de spruitjes schoon voordat je ze bereidt. Verwijder lelijke buitenste blaadjes, snijd het onderste stukje van de stronk af en halveer grote spruiten. Kleine spruiten kun je heel laten.

De onaangename geur van gekookte spruitjes ontstaat doordat spruitjes zwavel uit de grond opnemen. Wanneer ze gekookt worden, laten ze dat los.

Vier manieren om spruitjes te bereiden

1. Spruitjes koken

Gekookte spruitjes zijn een klassieke bereiding, maar kook ze niet langer dan nodig. Zo blijven de spruiten beetgaar en voorkom je dat de bittere smaak en zwavelgeur sterker worden.

2. Spruitjes roerbakken

Wil je meer bite behouden? Dan is spruitjes roerbakken een goed idee. Dat smaakt weer heel anders dan gekookte spruitjes.

Shredded (fijngeschaafde) spruiten zijn een hit! Gebruik een keukenmachine of scherp mes. Wok ze 3-4 minuten.

Gewokte 'shredded' spruitjes smaken heerlijk met wat hazelnoten en mozzarella.

3. Spruitjes roosteren

Door de spruitjes te roosteren wordt de smaak intenser en zoeter.

Kook spruitjes eerst 3 minuten. Halveer grote spruiten en laat de kleintjes heel. Verdeel ze over een bakplaat, besprenkel ze met olie en rooster ze 10 minuten in de oven op 225 ºC.

4. Spruitjes stomen

Met stomen blijven voedingsstoffen, kleur en structuur optimaal bewaard. Beetgaar zijn spruitjes het lekkerst.

Afhankelijk van de grootte moet je de spruitjes 5-10 minuten stomen.

Gebruik honing, ketjap of spekjes om spruitjes kindvriendelijke smaken te geven.

Een snelle plaattaart met spruitjes, ham en kaas

Met spruitjes kun je ontzettend veel: van soep tot pizza en van stamppot tot wokschotel. Een plaattaart is een snelle manier om spruitjes te combineren met bladerdeeg, kaas, ham en ui.

Ingrediënten

• 300 g spruiten
• 1 rode ui
• 1 rol vers bladerdeeg (270 g, koeling)
• 175 g Geraspte oude kaas
• 100 g flinterdunne achterham

Bereidingswijze

1. Verwarm de oven voor tot 180 graden.
2. Laat de spruiten ontdooien.
3. Snijd de ui in ringen.
4. Rol het bladerdeeg met het bakpapier uit op een bakplaat.
5. Bestrooi het bladerdeeg met de helft van de kaas.
6. Laat een rand deeg van 1 cm vrij.
7. Leg er de plakken ham op en bestrooi met de rest van de kaas.
8. Halveer de spruiten en verdeel ze over de plaattaart, samen met de uienringen.
9. Bak de plaattaart in 25 min. knapperig en gaar.
10. Snijd de plaattaart in 4 stukken en serveer.

Receptideeën met spruitjes

Spruitjes zijn niet altijd even geliefd. Onterecht, want je kunt er zoveel lekkers mee maken. Een passende bereidingswijze en krachtige smaakmakers geven de groente telkens een ander karakter.

Spruitjes in misosaus met zoete aardappelpuree en béchamelsaus

Chef-kok Geneal Harreman serveert een zoete aardappelpuree met gebakken spruitjes in een heerlijke misosaus. Het geheel wordt afgemaakt met een Mornay-saus: een romige kaassaus op basis van béchamel.

Daging smoor kroket en winterse salade met spruitjes

Culinair expert Alain Caron ontmoet een echtpaar met een grote passie voor de kroket. Samen maken ze een daging smoor kroketje, met frisse gember en uitjes en een winterse salade met bietensla en spruiten.

Gewokte paarse spruiten met verse cranberries

De paarse spruit heeft een andere smaak dan de groene spruit, legt BinnensteBuiten-expert Nadia Zerouali uit. Nadia maakt een vegetarisch gerecht, want de spruit is eiwitrijk en dus prima in te zetten als vleesvervanger op je bord.

Dumplingsoep met een eitje, boerenkool, spruiten en gehaktballetjes

Warm op met deze dumplingsoep met een eitje, zelfgedraaide gehaktballetjes, spruitjes en lekker wat pit door de kimchi. Een gouwe ouwe van chef-kok Leon Mazairac en jaar in, jaar uit echt een topper.

Restjes spruitjes gebruiken

Leftovers? Weggooien is zonde! Gebruik restjes gekookte spruitjes in een (pureer)soep of in een groentenomelet (fritatta).

Spruitjes smaken ook goed op een pizza, een plaattaart of in een quiche.

Handige combinaties met spruitjes

Zoete ingrediënten zoals honing, zoete aardappel en cranberries laten de natuurlijke zoetheid van spruitjes beter uitkomen. Zoute en hartige smaakmakers zoals bouillon, miso, ketjap, kaas en spekjes zorgen ervoor dat de bittere smaak naar de achtergrond verdwijnt.

Ook noten, mozzarella, gember, ui, champignons, bonen, boerenkool, gehaktballetjes en kimchi passen goed bij spruitjes.

tags: #koken #met #hugo #spruitjes