Nasi goreng met groenten: een rijkgevulde Indonesische gebakken rijst

Nasi goreng met groenten maak je met gekookte, volledig afgekoelde rijst, veel groenten, knoflook, gember, specerijen, ketjap en eventueel sambal en trassi. Door de rijst pas aan het einde op hoog vuur mee te bakken, blijven de korrels los en krijgen de groenten een stevige bite.

Een vaste lijst met groenten bestaat niet: ui, prei en paprika vormen een klassieke basis, maar ook wortel, taugé, kool, sperziebonen, champignons en doperwten passen goed in nasi goreng. Juist doordat je gemakkelijk restjes groenten kunt verwerken, is dit gerecht geschikt als complete, flexibele maaltijd.

Wat betekent nasi goreng?

De naam nasi goreng betekent zoveel als gekookte rijst (nasi) die na afkoeling gebakken wordt (goreng). Nasi goreng is een nationaal gerecht van Indonesië. De Nederlandse soldaten die gelegerd waren in Nederlands-Indië hebben het mee naar Nederland gebracht.

Terwijl in Nederland ‘nasi’ -rijst- als avondeten wordt beschouwd, wordt in Indonesië ‘nasi goreng’ -gebakken rijst- voornamelijk in de ochtend gegeten, en wel als ontbijt. Het restje rijst van de vorige dag wordt dan op smaak gebracht en lekker opgebakken met wat groente en ei.

Vaak wordt nasi gebruikt om restjes van de vorige dag op te maken en geserveerd als ontbijt. In Indonesië zie je dat nasi eigenlijk op elk moment van de dag gegeten wordt. Er bestaan 1001 verschillende variaties om nasi goreng te maken.

Welke groenten horen in nasi goreng?

Toch begint een goede nasi altijd bij dezelfde basis: de juiste groenten. Maar welke groenten horen eigenlijk in nasi? Daar bestaat geen eenduidig antwoord op. In Indonesië verschilt een recept van streek tot streek en zelfs van familie tot familie.

Toch zijn er een aantal groenten die je in de meeste nasi-gerechten terugziet. Ze zorgen samen voor de herkenbare smaak, een mooie balans tussen zoet en hartig en voldoende bite.

Klassieke basisgroenten

Wanneer je denkt aan nasi groenten, kom je al snel uit bij ui, prei en paprika. Deze drie ingrediënten vormen al jarenlang de basis van veel Nederlandse nasi-recepten en zijn ook terug te vinden in veel professionele groentemixen.

Ui geeft nasi zijn volle, hartige smaak. Tijdens het bakken wordt de ui zachter en lichtzoet, waardoor hij perfect samengaat met rijst, kruiden en ketjap. Prei sluit daar mooi op aan. Het witte deel heeft een zachte uiensmaak, terwijl het groene deel iets pittiger is en voor extra frisheid zorgt.

Rode paprika maakt het geheel af met een subtiele zoetheid, een frisse bite en natuurlijk een beetje kleur op het bord. Samen vormen deze drie groenten een uitgebalanceerde basis die vrijwel altijd goed werkt, of je nu een eenvoudige nasi maakt of een rijkgevulde maaltijd met vlees, vis of tofu.

Groenten voor extra kleur, vulling en structuur

Wortel wordt vaak toegevoegd vanwege de lichte zoetheid en stevige structuur. Taugé zorgt juist voor een frisse, knapperige bite en wordt meestal pas op het einde meegebakken zodat hij zijn textuur behoudt.

Ook sperziebonen, spitskool of Chinese kool zijn populaire keuzes. Deze groenten nemen de smaken van de kruiden goed op en maken de maaltijd extra vullend. Heb je nog groenten in de koelkast liggen, zoals courgette, champignons of doperwten? Ook die kun je prima verwerken in een nasi.

De groenten die wij vaak gebruiken voor nasi goreng, zijn: gesnipperde ui; lente ui of prei in dunne ringen; taugé; witte kool (fijn gesneden); (winter)wortel, grof geraspt of in kleine stukjes, voor extra kleur en zoetigheid.

Maar je kunt er ook heel andere groenten in doen. Denk dan bijvoorbeeld aan: verse sperziebonen in kleine stukjes gesneden (wel even goed meebakken/garen); in stukjes gesneden champignons; doperwten; bamboescheuten; maiskorrels; en zelfs paprikastukjes voor kleur en zoete touch.

Hoeveel groenten gebruik je?

Tegenwoordig is er veel aandacht voor het eten van voldoende groenten. Als er geen andere groenten naast geserveerd worden, ga ik uit van (minimaal) 2 ons per persoon. Basis nasigroenten. Kies de groente van het seizoen, naar beschikbaarheid en smaak.

Maar zoals vaker in de keuken en vooral bij nasi goreng, dat eigenlijk niet meer is dan gebakken rijst: koop bij voorkeur groenten van het seizoen en gebruik wat je in huis hebt. Juist die flexibiliteit maakt het gerecht zo geliefd.

De juiste rijst voor nasi goreng

Voor nasi goreng wordt meestal gekookte en afgekoelde pandan-, basmati- of jasmijnrijst gebruikt. Rijst van de vorige dag bakt het mooist omdat deze minder vochtig is.

Bij dit gerecht kun je het beste rijst gebruiken die je van te voren gekookt hebt en die helemaal afgekoeld is. Of bijvoorbeeld restant rijst van de vorige dag, nóg beter! Als je namelijk warme, vers gekookte rijst hiervoor zou gebruiken, gaat bij het opbakken de zachte warme rijstkorrel eerder stuk.

Voor het bereiden van nasi goreng kies je een droogkokende rijstsoort. Dat wil zeggen: en rijstsoort die een stevige en lichte textuur behoudt, waarbij de korrels niet te veel aan elkaar kleven. Deze rijst wordt heerlijk luchtig en laat zich heel goed mengen met de rest van de ingrediënten.

De rijst kook ik ’s ochtends, of een dag van tevoren zodat hij volledig kan afkoelen. Moment suprême hoef je hem alleen nog op te bakken met de rest van de ingrediënten en krijg je een krokante korrel.

Kook de rijst volgens de aanwijzing op de verpakking in de kippenbouillon en laat helemaal afkoelen (kan ook de dag van tevoren). Als je het afkoelen overslaat wordt je nasi zompig.

Als de rijst nog gekookt moet worden, spoel je dit goed uit en breng je het aan de kook; zodra de rijst gaar is, laat je de pan zonder deksel staan zodat de het goed kan afkoelen. Zet de pan daarna eventueel in de koelkast.

Ingrediënten voor nasi goreng met veel groenten

Dit recept is geschikt voor 4 ruime porties. De voorbereiding duurt 35 minuten, exclusief het afkoelen van de rijst, en de bereiding duurt 15 minuten.

• Ca. 750 ml kippenbouillon
• 200 gr rijst
• 2 el olie
• 1 ui, fijn gesnipperd
• 200 gr prei, fijn gesneden
• 400 gr wortelen, geschild en in plakjes van max 0,5 cm
• 1 rood pepertje, zaadjes verwijderd, in fijne reepjes
• 2 flinke tenen knoflook, geperst
• 1 el tomatenpuree
• 1 tl kurkuma
• 2 tl korianderpoeder
• 1 tl komijnpoeder
• 1 tl laos
• 5 gr trassi, is blokje van ca 1,5 x 1,5 cm
• 250 gr champignons, in plakjes
• 250 gr doperwten (diepvries wel ontdooid)
• 100 gr taugé
• 2 bosuitjes, gesneden
• 5 el ketjap manis (of meer naar smaak)
• 3 el citroensap
• 1 el geraspte gember
• Grof zeezout
• 1 tl sambal
• Handje pinda’s

Voor een variant met kip

• 300 gr kippendijen, in blokjes
• 1 el citroensap
• 1 el ketjap
• 1 el geraspte gember

Vlees en vleesvervangers. Ik gebruik meestal kip (kippendijen of kipfilet) maar je kunt nasi goreng ook met varkensvlees (hamlappen, schouderkarbonade of hamblokjes) of vegetarische of veganistische vleesvervangers maken.

In dit huishouden eten we de nasi goreng meestal niet met varkensvlees maar met kip. Niet alleen omdat we tegenwoordig minder varkensvlees eten maar ook omdat wij altijd kippendij en soms kipfilet in huis hebben.

Voor een vegetarische nasi

Natuurlijk kunt ook een vegetarische nasi goreng maken. Laat het vlees dan weg en voeg extra groenten en/of eieren toe. Trassi is gefermenteerde garnalenpasta, maar tegenwoordig heb je wel vegetarische trassi.

De eieren kun je door de nasi mengen en roeren totdat ze gestold zijn. Je kunt ze ook als gebakken spiegelei of omelet (eventueel in reepjes gesneden) bij de nasi serveren.

De smaakmakers van nasi goreng

Goede groenten vormen de basis, maar uiteindelijk zijn het de kruiden die een eenvoudige nasi veranderen in een smaakvol gerecht. Knoflook en gember zorgen voor die typische Aziatische geur zodra ze in de pan gaan.

Specerijen zoals koriander, komijn, kurkuma en laos geven extra diepte, terwijl ketjap manis zorgt voor de bekende lichtzoete smaak. Wie van wat meer pit houdt, maakt het gerecht af met een beetje sambal.

Trassi of garnalenpasta

Een onmisbaar onderdeel in nasi is Trassi. Dat is een smaakmaker die gemaakt is van gefermenteerde garnalen. Soms zit het in currypasta maar even vaak wordt het los toegevoegd aan een gerecht.

Je koopt het als een klein gedroogd blokje in de toko of goed gesorteerde supermarkt. Schrik niet van de geur! Het stinkt ontzettend… Maar een kleine hoeveelheid in je nasi geeft een heerlijke diepe smaak.

Garnalenpasta kun je lang bewaren. Een geopend pakje bewaar je het beste in een goed afgesloten potje zodat de geur niet kan ontsnappen…Tegenwoordig wordt er trouwens ook vloeibare Trassi verkocht op basis van specerijen en smaakstoffen. Wil je de real deal, let dan op de ingrediëntenlijst.

Trassi is een smaakmaker uit de Indonesische keuken. Het is gefermenteerde garnalenpasta, maar tegenwoordig heb je wel vegetarische trassi. Je kunt het weglaten als je wel graag vegetarische nasi goreng wilt eten, voeg dan extra kruiden toe of ga voor de vegetarische trassi als je het gerecht vega wilt maken.

Nasi goreng met groenten bereiden

1. Kook en koel de rijst

Kook de rijst volgens de aanwijzing op de verpakking in de kippenbouillon en laat helemaal afkoelen (kan ook de dag van tevoren). Als je het afkoelen overslaat wordt je nasi zompig.

Het beste resultaat krijg je met droge rijst. Tip: kook de rijst de avond ervoor en bewaar de rijst in de koelkast tot je het in de nasi verwerkt.

2. Snijd alle ingrediënten

Snijd van te voren alle ingrediënten in kleine stukjes. Snipper de ui. Snijd de lente ui of prei in ringen en was als nodig. Verwijder eventueel de zaadjes en zaadlijsten van de Spaanse peper en snijd het pepertje in dunne ringen.

Snijd ook de kool en de wortel in kleine stukjes en was de taugé. Snij de prei in fijne ringen en was deze even in een vergiet. Schrap de wortel en snij hier fijne reepjes van.

3. Marineer de kip of vleesvervanger

Doe de blokjes kippendij met 1 el citroensap, 1 el ketjap en 1 el geraspte gember in een schaal (of zakje) en marineer een half uur (langer kan ook gerust).

Snijd het vlees of de vleesvervanger in kleine stukjes van 1 tot maximaal 1,5 cm. Voeg de knoflook en alle kruiden die genoemd worden onder “ingrediënten - kruiden van het vlees” samen met het gesneden vlees of de vleesvervanger en laat dit marineren tot het moment van bakken.

4. Bak de groenten op hoog vuur

Doe 2 el olie in een wok en bak de ui, prei en wortels ca. 5 minuten op hoge temperatuur. Bak zo droog mogelijk dus duw je groenten aan de zijkant van de wok omhoog (anders gaat het stoven).

Voeg dan de specerijen, tomatenpuree, knoflook, pepertje en champignons toe, verkruimel de trassi boven de pan en bak 5 minuten. Doe ook de kool- en de wortelstukjes in de pan en laat ze onder regelmatig omscheppen meebakken zodat de groente zachter maar niet te zacht wordt.

Bak de taugé als laatste groente heel kort mee. Taugé wordt meestal pas op het einde meegebakken zodat hij zijn textuur behoudt.

5. Bak de kip en voeg de overige groenten toe

Nu mag de kipfilet erbij, bak weer 5 minuten. Voeg dan de doperwtjes 4 el ketjap, 1 tl sambal, bosuitjes, taugé, 1 tl grof zeezout en 2 el citroensap toe.

Doe enkele eetlepels olie in de wok en verhit dit. Voeg het gekruide vlees of de vleesvervanger toe en bak het onder voortdurend omscheppen op redelijk hoog vuur snel gaar in enkele minuten.

6. Voeg de koude rijst toe

Voeg als laatste de gekookte rijst in kleine porties toe en bak dit mee. Goed blijven omscheppen, let op aanbakken. Voeg eventueel extra olie toe.

Meng met de gekookte rijst, bak het geheel op hoog vuur goed door, breng indien nodig verder op smaak met zout en dien op met wat pinda’s.

Doe de rijst voor de nasi goreng in de pan met groenten, schep goed door en zet het vuur hoog. Voeg de sojasaus, ketjap en oestersaus toe. Bak de rijst zo'n 5 minuten mee tot deze goed warm is.

Belangrijke bereidingstechnieken

Bak zo droog mogelijk

Bak de groenten op hoge temperatuur en voorkom dat ze in vocht gaan stoven. Een wok of wadjan werkt hiervoor goed, maar je kunt ook een grote braadpan gebruiken.

Vaak hebben de kruiden neiging aan de bodem van de pan te bakken. Door het verlagen van de temperatuur van de pan (gas/temperatuur even kort uitzetten of de pan van het vuur halen) kun je deze kruiden vaak gemakkelijker weer los krijgen en door het gerecht roeren.

Voeg rijst in porties toe

Schep dan de gare rijst in gedeeltes toe en roer goed om. Verwarm op deze manier de koude rijst.

De rijst bak ik vervolgens ook even mee. Alleen de taugé voeg ik later toe. Dit mengsel bak ik aan tot de groenten gaar zijn.

Pas de pittigheid aan

Je kunt de hoeveelheid kruiden en sambal natuurlijk aanpassen aan hoe pittig je de nasi zelf lekker vindt. Als je Spaanse peper gebruikt kun je kiezen hoe pittig je het gerecht wilt maken: als je de zaadjes en zaadlijsten verwijdert is de peper minder pittig.

Variëren met groenten

In mijn nasi gebruik ik prei en wortel, maar je kunt ook andere stevige groenten gebruiken die goed tegen kort bakken op hoog vuur kunnen. Kies vooral groenten die kort mee kunnen bakken en niet te veel vocht loslaten.

Het voordeel aan zelf nasi maken is dat je dat dus zelf bepaald. Ik voeg daarom graag extra groenten toe aan mijn nasi recept. Wortel, prei, rode peper, spitskool, taugé en prei doen het altijd heel goed.

Maar je kunt er alle groenten in kwijt die je nog hebt liggen. Denk bijvoorbeeld aan bloemkool of broccoli. Ook stukjes courgette, champignons, doperwten, sperziebonen, bamboescheuten en maiskorrels zijn geschikte aanvullingen.

Verse sperziebonen in kleine stukjes gesneden moeten wel even goed meebakken of garen. Je kunt ze eventueel kort voorkoken. Andere harde koolsoorten bak je het beste in smalle reepjes.

Verse of gedroogde nasi groenten?

Veel thuiskoks kiezen voor verse groenten, maar steeds vaker wordt ook gewerkt met gedroogde nasi groenten. Dat is niet zo vreemd. Gedroogde groenten zijn lang houdbaar, nemen weinig ruimte in beslag en besparen veel voorbereidingstijd.

Je hoeft immers niets meer te wassen of te snijden. Daarnaast bieden ze een constante kwaliteit. Omdat de groenten direct na de oogst worden gedroogd, blijven smaak en aroma goed behouden.

Zeker in professionele keukens en bij grootverbruik zijn gedroogde groentemixen daarom een logische keuze. Maar ook thuis zijn ze ideaal wanneer je snel een gezonde maaltijd op tafel wilt zetten zonder in te leveren op smaak.

Een klassieke gedroogde nasi groentemix bestaat meestal uit prei, ui en rode paprika. Dat zijn precies de smaken die samen zorgen voor de herkenbare basis van een goede nasi goreng.

Voor een snelle maaltijd: gebruik een kant en klaar nasi/bami pakket van de supermarkt of groenteboer.

Het verschil tussen nasi groenten en bami groenten

Regelmatig wordt gevraagd of nasi groenten iets anders zijn dan bami groenten. In de praktijk is het verschil verrassend klein. Beide gerechten maken vaak gebruik van dezelfde groenten.

Het onderscheid zit vooral in de basis van het gerecht en de gebruikte kruiden. Nasi wordt bereid met gebakken rijst, terwijl bami gebruikmaakt van noedels.

Ook de kruidenmix kan iets verschillen, maar groenten zoals ui, prei en paprika passen uitstekend bij beide gerechten. Daarom worden dezelfde gedroogde groentemixen vaak zowel voor nasi als voor bami gebruikt.

Vlees, ei en vegetarische varianten

Nasi goreng wordt vaak bereid met kip, varkensvlees, garnalen of ei, maar je kunt het gerecht ook volledig vegetarisch of veganistisch maken. Laat het vlees dan weg en voeg extra groenten en/of eieren toe.

In plaats van spiegeleieren kun je ook een omelet bakken, deze in reepjes snijden en bij het opdienen over de nasi goreng strooien. Je kunt deze ook meebakken in de rijst.

Een ei hoort erbij! Nasi goreng is voor mij niet compleet zonder een lekker gebakken eitje. Liefst eentje waarvan de eidooier nog zacht is. Dan kun je het eigeel lekker mengen door de gebakken warme rijst.

Wat serveer je bij nasi goreng met groenten?

Nasi goreng kun je prima zo eten, maar ik serveer er graag nog wat extra’s bij. Een zelfgemaakte kipsaté past er perfect bij, net als een gebakken ei. Met wat kroepoek of extra sambal erbij maak je er heel eenvoudig een complete Indonesische maaltijd van.

Lekker om te serveren met kip- of varkenshaassaté en sajoerboontjes. Als wij de nasi als zelfstandige maaltijd eten, voegen we vaak nog pindasaus, kroepoek, seroendeng (geroosterde kokos met pinda’s en kruiden), atjar tjampoer (zoetzure groenten) en gebakken uitjes toe.

Ook stukjes komkommer en stukjes ananas zijn lekker bij de nasi. Een gebakken eitje erbij maakt het helemaal af.

Frisse en knapperige bijgerechten

Een lekker frisse ‘bite’ bij je nasi? Maak dan deze zoetzure komkommer. Ook atjar ketimoen, zoetzure komkommer, vind ik er heerlijk bij.

In plaats van komkommer kun je ook zure uitjes erbij serveren, lekker een zure tegenhanger. Ook de atjar ketimun zal hier fris bij smaken.

Optioneel kun je nog extra bosui, knapperige uitjes, extra sambal, een gebakken ei, kroepoek en zoetzure komkommer toevoegen.

Nasi goreng bewaren en invriezen

De nasi goreng is goed in te vriezen. Laat de nasi eerst volledig afkoelen, verdeel hem in porties en vries hem goed afgesloten in.

Opwarmen kan in de magnetron, stoomoven of door het in de wok te bakken. Laat de nasi ontdooien in de koelkast en verwarm daarna goed door.

Denk bij het opwarmen in de wok aan de volgende ‘roerbakregels’:

• Doe voldoende neutrale (arachide of zonnebloem-)olie in de wok.
• Verhit de wok op hoog vuur / hoge temperatuur.
• Als de pan goed heet is, doe je de nasi goreng in de wok en ga je omscheppend bakken zodat het gerecht van alle kanten snel verhit wordt en niet aan kan bakken.

Kun je nasi goreng een dag van tevoren maken? Ja, dat kan prima. Nasi goreng is de volgende dag vaak zelfs extra lekker doordat de smaken goed zijn ingetrokken. Bewaar de nasi afgedekt in de koelkast en verwarm hem goed door voordat je hem serveert.

Veelgestelde vragen

Welke groenten horen traditioneel in nasi?

De klassieke basis bestaat uit ui, prei en paprika. Daarnaast worden vaak wortel, taugé, sperziebonen en verschillende koolsoorten toegevoegd.

Kun je gedroogde nasi groenten gebruiken?

Ja. Gedroogde nasi groenten zijn lang houdbaar, eenvoudig in gebruik en besparen veel voorbereidingstijd. Ze worden veel gebruikt in zowel professionele keukens als thuis.

Wat is het verschil tussen nasi groenten en bami groenten?

In de praktijk is dat verschil klein. Beide gerechten gebruiken vaak dezelfde groenten. Het grootste verschil zit in de rijst of noedels en de gebruikte kruiden.

Welke kruiden passen het beste bij nasi?

Knoflook, gember, koriander, komijn, kurkuma, laos, ketjap manis en sambal vormen samen de basis voor een klassieke nasi goreng.

Welke rijst gebruik je het beste voor nasi?

Voor nasi goreng wordt meestal gekookte en afgekoelde pandan-, basmati- of jasmijnrijst gebruikt. Rijst van de vorige dag bakt het mooist omdat deze minder vochtig is.

Kun je nasi goreng vegetarisch maken?

Natuurlijk kunt ook een vegetarische nasi goreng maken. Laat het vlees dan weg en voeg extra groenten en/of eieren toe.

tags: #nasi #goreng #met #groenten