Ayran is een koude yoghurtdrank van yoghurt, water en zout. De drank heeft een vloeibare consistentie die vergelijkbaar is met drinkyoghurt, maar ayran is ongezoet en smaakt licht zout, fris en een beetje zoals karnemelk of kefir.
Ayran wordt vooral in Turkije veel gedronken en staat vaak bij de lunch of het avondeten op tafel. De drank past goed bij pittige, vettige en kruidige gerechten, zoals köfte, döner kebab, içli pide, lahmacun en mezzedes.
Wat is ayran?
Ayran is een Turkse yoghurtdrank die al eeuwenlang in Turkije wordt gedronken. In het Midden-Oosten wordt het al vele eeuwen gedronken. In het afgelopen jaar nam de vraag in de rest van de wereld ook toe.
Het wordt gemaakt door yoghurt te mengen met water en zout. Zo ontstaat een drankje met een witte schuimkraag. Ayran drink je koud en als het even kan met ijsblokjes.
Het is dus zeker niet te vergelijken met de ‘Hollandse’ drinkyoghurtsoorten die wij kennen met allerlei fruitsmaken en suiker of zoetstoffen. Die zoute smaak maakt ayran volgens de liefhebbers juist zo lekker.
Hoe smaakt ayran met zout?
Het is even wennen als je het voor het eerst proeft: ayran heeft een zoute smaak. De yoghurt werkt als verkoelend element en werkt ook lekker verzachtend.
Je kan het vergelijken met de consistentie van een drinkyoghurt, maar dan ongezoet en met de smaak van bijvoorbeeld karnemelk of kefir. Het is een ijskoude lichte drank met een beetje zout en een paar blaadjes munt.
De combinatie van koude yoghurt, water en zout maakt ayran bijzonder verfrissend. Het klinkt misschien tegenstrijdig, maar juist het zout geeft de drank zijn kenmerkende smaak.
Ayran als dorstlesser in de zomer
Ayran is een echte zomerdrank. Dit drankje drink je gekoeld en als het even kan met ijsblokjes. Ayran drink is namelijk een echte zomerdrank, die vooral geliefd is omdat het dorstlessend is.
Als het warm is, zweet je meer en dus kan een beetje extra zout geen kwaad. Tegelijk zoek je ook verfrissing. Maar zout en verfrissend lijken twee verschillende dingen.
De yoghurt zorgt bovendien voor een zachte, frisse smaak. Dat maakt ayran ideaal wanneer je heel erg pittig of vettig eet.
Ingrediënten voor ayran met zout
De basis van ayran bestaat uit Turkse yoghurt, water en zout. Met enkele extra ingrediënten kun je de smaak aanpassen.
- 300 ml magere Turkse of Griekse yoghurt
- 300 ml water
- Ijsblokjes
- 1 theelepel zeezout
- Een takje verse munt
Optioneel naar smaak: dille, komkommer, knoflook, peterselie, of zwarte peper.
Voor 2 glazen van deze Ayran - Turkse yoghurtdrank heb je nodig: Een maatbeker 100 ml Turkse yoghurt handvol ijsblokjes Ijskoud water zout paar blaadjes munt.
Ayran maken met een blender
- Meet de yoghurt en het water af.
- Voeg de yoghurt toe in een maatbeker of kan, en giet daar het water bij.
- Meng tot een mooi glad en vloeibaar geheel.
- Voeg het zout toe en meng opnieuw goed.
- Gooi het samen met een paar ijsblokken en een takje munt in de blender.
- Schenk uit en geniet van een gezond drankje!
Naar smaak kan je in de blender ook experimenteren met een combinatie met bijvoorbeeld knoflook, of peterselie en zwarte peper, versnipperde komkommer en nog veel meer!
Schuimige ayran met een staafmixer
Doe de yoghurt en de blaadjes munt in een hoge maatbeker, voeg een handvol ijsblokjes toe en vul aan met ijskoud water tot 300 ml. Voeg een snuf zout toe, uiteindelijk denk ik dat ik er ongeveer een halve theelepel in had zitten.
Zet de staafmixer in de beker en mix de yoghurtdrank totdat deze mooi schuimig is. Schenk de Ayran in mooie glazen, schep er wat schuim op.
Voeg eventueel nog twee of drie ijsblokjes toe. Garneer met een blaadje munt.
Ayran maken voor een kan van 750 ml
Voor 750 ml ayran heb je 250 ml Turkse yoghurt en zout nodig. Vul de Turkse yoghurt met ijskoud water, voeg eventueel een paar ijsblokjes toe, aan tot 750 ml.
Strooi er wat zout in, naar smaak. Mix alles met de staafmixer, met de handmixer of in de blender tot een schuimige massa.
Eventueel kun je het ook met een vork of garde opkloppen maar dan is het wel lastiger alle klontjes er goed uit te krijgen. Vind je het te dik, voeg dan nog wat water toe. Te dun? Doe er dan wat yoghurt bij.
Ayran maken met één liter yoghurt
Doe de yoghurt in een kan, roer goed door. Voeg het zout toe. Roer opnieuw goed door.
Voeg beetje bij beetje het water toe, intussen de mix met een staaf- of handmixer opkloppend tot het flink schuimt. Ga daarmee door tot je ayran de gewenste dikte heeft.
Voeg ijsblokjes toe en schenk uit in grote glazen.
De juiste dikte en hoeveelheid water
De hoeveelheid water bepaalt hoe dik of dun de ayran wordt. Zo’n ¾ liter koud water kun je gebruiken naar gelang de gewenste drinkdikte.
Vind je het te dik, voeg dan nog wat water toe. Te dun? Doe er dan wat yoghurt bij.
Een korte bereiding kan bestaan uit 300 ml yoghurt en 300 ml water. Voor een grotere hoeveelheid kun je 250 ml yoghurt aanvullen met ijskoud water tot 750 ml.
| Hoeveelheid | Yoghurt | Water | Extra’s |
|---|---|---|---|
| 2 glazen | 100 ml Turkse yoghurt | Ijskoud water tot 300 ml | Ijsblokjes, zout en munt |
| 750 ml | 250 ml Turkse yoghurt | Ijskoud water tot 750 ml | Zout en eventueel ijsblokjes |
| 1 liter | 1 liter Turkse yoghurt | Zo’n ¾ liter koud water | 1 theelepel zeezout en ijsblokjes |
Welke yoghurt gebruik je voor ayran?
Turkse yoghurt vormt de traditionele basis van ayran. Je kunt ook Griekse yoghurt gebruiken.
Gewone Turkse yoghurt kan de drank zwaar en vet maken. Turkse yoghurt van 3,5% vet geeft een lichtere ayran die ijskoud goed tot zijn recht komt.
Magere Turkse of Griekse yoghurt kan eveneens worden gebruikt wanneer je een lichtere, dunnere yoghurtdrank wilt maken.
Variaties met munt, komkommer en kruiden
Een andere variant is lassie en dat wordt vooral in India en Pakistan wordt gedronken. Basis van Ayran is uiteraard de Turkse yoghurt, water en zout maar ik ben in Duitsland ook al varianten tegen gekomen met citroen en munt.
Ook schijnt peper en basilicum soms toegevoegd te worden. Buiten Turkije ben ik al recepten voor Ayran tegen gekomen waaraan blokjes komkommer toegevoegd worden.
- verse munt
- citroen
- dille
- komkommer
- knoflook
- peterselie
- zwarte peper
- basilicum
Met komkommer krijgt de drank een extra frisse smaak. Munt past goed bij de zoute yoghurt, terwijl dille, peterselie, zwarte peper en knoflook een kruidiger karakter geven.
Ayran bewaren
Bewaar het tot serveren in de koelkast. Ayran kun je een dagje in de koelkast bewaren.
Roer het nog wel even om voor je het serveert. Door het bewaren kunnen yoghurt en water zich opnieuw gedeeltelijk van elkaar scheiden.
Wat eet je bij ayran?
Ayran wordt vaak bij de lunch of het avondeten gedronken. Zeker bij gerechten met vlees, zoals köfte, of bij Turks 'fastfood', zoals içli pide, komt het bijna altijd op tafel.
Het wordt vaak gedronken bij een maaltijd of verwerkt in gerechten, zoals döner kebab of lahmacun (Turkse pizza).
Je kunt ayran ook als lichte lunch drinken met een paar mooie tomaatjes met alleen een beetje dille en versgemalen zwarte peper. Of zet een kan op tafel bij mezzedes.
How to Make Ayran - Turkish Yogurt Drink
Voedingsstoffen in ayran
Net als melk, karnemelk, yoghurt en andere zuivel zonder toegevoegde suiker, past dit type zuivel prima in een gezond voedingspatroon. Het is een bron van waardevolle voedingstoffen zoals hoogwaardige eiwitten (proteïne), calcium en vitamine b12.
Natuurlijk krijg je ook de gezondheidsvoordelen mee van de yoghurt: een bron van waardevolle voedingsstoffen zoals eiwitten (proteïne), probiotica, calcium en vitamine b12.
Een plus zit ook in het zeezout dat wordt toegevoegd aan ayran. Dit zit namelijk vol mineralen zoals: calcium, ijzer en kalium.
Let op de hoeveelheid zout
Wil je minder zout eten? Te veel zout verhoogt het risico op een hoge bloeddruk.
De hoeveelheid zout in ayran hangt af van het recept en van de hoeveelheid zout die je toevoegt. Wie de drank zelf maakt, kan de hoeveelheid zout zelf bepalen.
80% van het zout dat we eten komt uit producten waar zout van nature in zit of waar het aan is toegevoegd door fabrikanten. Maak je zelf sauzen, marinades, dressings of bijvoorbeeld soep, dan bepaal jij hoeveel zout je toevoegt.
De andere 20% van het zout dat we eten, voegen we zelf toe bij het koken of aan tafel, om het eten smaak te geven. Maar er zijn er zoveel andere, gezondere smaakmakers, zoals verse of gedroogde kruiden.
Ayran kopen of zelf maken
Ayran vind je tegenwoordig in de meeste supermarkten. Het staat steevast in de koelkast van de kebabzaak en wordt verkocht in menig authentiek groentewinkeltje.
Ayran kocht ik waarschijnlijk voor het eerst in een Duitse supermarkt waar ik de bekertjes al jaren zie staan. Pas veel later zag ik ze ook bij sommige Nederlandse supermarkten staan.
Als je in Nederland geen Ayran kunt vinden dan adviseer ik je een Turkse winkel binnen te stappen. Die hebben het geheid.
Waar een bekertje in Turkije vaak maar 50 kuruş (25 cent) kost, kost een bekertje hier in Nederland al gauw 60 cent of zelfs een euro. Beetje overdreven voor een drankje wat je zelf binnen een minuutje ook gemaakt hebt!
Is ayran echt Turks?
Ayran is een Turkse yoghurtdrank die steeds meer aan populariteit wint. Na çay (thee) en kahve (koffie) is ayran vermoed ik toch wel de meest gedronken drank in Turkije.
Of Ayran echt Turks is weet ik niet, terwijl ik op internet ging zoeken vond ik meerdere mensen die het tegendeel beweerden. Hoe het ook zij, het wordt in Turkije in ieder geval heel veel gedronken.
Ayran is al duizenden jaren oud en alhoewel de exacte oorsprong niet bekend is, is de drank waarschijnlijk ontstaan toen Turkse nomaden de smaak van bittere yoghurt probeerden te verbeteren door het te verdunnen met water.
Turkije is er trots op. In 2015 kreeg een frisdrankmaker zelfs een boete van 70.000 euro toen het ayran ‘beledigde’ in een reclame voor ijsthee. In de reclame rapt iemand dat ayran hem slaperig maakt.
Verschil tussen ayran, lassi, doogh en kefir
Naast ayran zijn er nog veel meer bijzondere yoghurtdranken uit het Midden-Oosten, die aan populariteit winnen.
- Lassi is een yoghurtdrank die veel wordt gedronken in India en Pakistan. Dit is yoghurt, gemengd met water, zout, suiker of vruchten.
- Doogh stamt uit Perzië (Iran) en is in feite een soort ayran met munt.
- Kefir komt oorspronkelijk uit de Kaukasus en is een lichtzure drank, die vaak ook een beetje alcohol bevat.
- Kaymak is Turkse zure room.
Ayran onderscheidt zich vooral door de eenvoudige samenstelling van yoghurt, water en zout en door de typische zoute, schuimige en verfrissende smaak.