Huttenkwark versus skyr: wat is het verschil en welke zuivel kies je?

Huttenkwark en skyr lijken op elkaar doordat ze allebei dik, friszuur en eiwitrijk zijn. Het belangrijkste verschil is dat huttenkwark een verse kaassoort is, terwijl skyr een IJslands melkproduct is dat wordt gemaakt met melkzuurbacteriën en stremsel en door een intensief indikkingsproces zijn stevige structuur krijgt. Skyr bevat doorgaans meer eiwit dan yoghurt en veel soorten kwark, terwijl magere kwark meestal vergelijkbaar is met skyr en vaak goedkoper is. Welke keuze het beste past, hangt af van je voorkeur voor smaak, structuur, voedingswaarde en gebruiksmoment.

Voor je gezondheid kun je meestal het beste kiezen voor een magere of halfvolle, naturel variant zonder toegevoegd suiker. Controleer daarbij het etiket, want de samenstelling verschilt per product. Een yoghurt past in de Schijf van Vijf als deze per 100 gram minder dan 1,1 gram verzadigd vet en maximaal 6 gram suiker bevat.

Wat zijn huttenkwark en skyr?

Huttenkwark

Kwark is een soort verse kaas dat wordt gemaakt van melk. Technisch gezien is kwark een verse kaassoort. De structuur is dikker en vaster dan yoghurt. In België wordt kwark daarom ook wel plattekaas genoemd. In feite is kwark ook eigenlijk een hele jonge kaas.

Je maakt kwark door zuursel en stremsel toe te voegen aan volle melk. Dat mengsel laat je minstens een dag staan en daarna laat je het uitlekken en roer je het glad. Omdat dit hele proces echter behoorlijk tijdrovend is, heeft de zuivelindustrie een manier gevonden waarbij melk wordt gecentrifugeerd.

Het overgebleven product wordt vervolgens aangevuld met yoghurt, room of melkpoeder, en dan mag het volgens de warenwet kwark mag heten. Maar of het ook echt kwark is, daarover kan lang worden gediscussieerd.

Bij huttenkwark gaat het dus om een kwarkproduct met een stevige, romige structuur. De exacte voedingswaarde hangt af van het vetgehalte en de samenstelling van het gekozen product.

Skyr

Skyr is IJslandse yoghurt en je ziet het tegenwoordig overal staan. Skyr is een zuivelproduct. Oorspronkelijk werd voor Skyr melk van vrouwtjesschapen gebruikt, maar tegenwoordig vormt koeienmelk de basis.

Het wordt vaak ‘IJslandse yoghurt’ genoemd en vergeleken met kwark en (Griekse) yoghurt, omdat het dezelfde stevige textuur heeft en vergelijkbaar is in smaak. Skyr heeft net als yoghurt gefermenteerde melk als basis.

Dat betekent dat er bepaalde melkzuurbacteriën aan zijn toegevoegd, die de meeste melksuikers (lactose) omzetten in melkzuur. Dit levert een langer houdbaar product op met een dikkere structuur dan melk en een (licht)zure smaak.

Ook aan Skyr wordt stremsel toegevoegd: het zogenaamde ‘Skyr’-stremsel. Daardoor valt het net als kwark in de categorie verse, zachte kaas. Skyr heeft overeenkomsten met yoghurt en kwark, maar er zijn ook verschillen.

Uniek voor Skyr is het intensieve proces van indikking. Maar liefst driekwart van het vocht wordt tijdens het productieproces uit de melk onttrokken. Dit geeft Skyr de kenmerkende dikke structuur waarin je lepel rechtop blijft staan.

De meest verwarrende in dit rijtje is het zuivelproduct skyr. Wat verwarrend is, is dat op de ene verpakking staat dat het yoghurt is en het andere etiket beweert dat het kwark is. De ene fabrikant schaart het onder yoghurt, en de ander onder kwark. Vaak is het een mengsel tussen de twee.

Het belangrijkste verschil tussen huttenkwark en skyr

Het grote verschil tussen kwark en de andere twee is het productieproces. Daardoor is kwark - in tegensteling tot skyr en yoghurt - eigenlijk een hele jonge kaas. Skyr verschilt vooral van de andere twee door het hoge eiwitgehalte.

De basis van kwark is eveneens melk waaraan melkzuurbacteriën zijn toegevoegd, maar het voornaamste kenmerk is dat er daarnaast stremsel aan is toegevoegd. Kwark is dus eigenlijk heel verse kaas en daarmee dikker dan de meeste soorten yoghurt.

Skyr wordt eveneens gefermenteerd en ingedikt, maar onderscheidt zich vooral door de grote hoeveelheid vocht die tijdens de bereiding uit de melk wordt gehaald. Daardoor ontstaat een product dat stevig is, maar qua smaak tussen yoghurt en kwark in zit: lichtzuur en een beetje zoet.

Voedingswaarde: huttenkwark en skyr vergeleken

Niet alleen qua smaak en textuur, ook de voedingswaarde en samenstelling van Skyr zijn grotendeels vergelijkbaar met die van (Griekse) yoghurt en kwark. Skyr bevat weinig koolhydraten. Met slechts 4 gram per 100 gram, bevat Skyr net als (Griekse) yoghurt en kwark (3.5 - 4.5 gram per 100 gram) weinig koolhydraten.

Skyr bevat het meeste eiwit. Gemiddeld bevat Skyr per 100 gram 11 gram eiwitten. Daarmee is Skyr koploper vergeleken met (Griekse) yoghurt en kwark.

Skyr bevat nagenoeg geen vet. Waar yoghurt en kwark variëren in vetgehalte, bevat Skyr nauwelijks vet. Magere kwark bevat gemiddeld 0.5 gram vet per 100 gram, terwijl Skyr gemiddeld 1 gram vet per 100 gram bevat.

Skyr is rijk aan calcium. Zoals de meeste zuivelproducten, is ook Skyr een goede calciumbron: met gemiddeld 133 mg per 100 gram, levert een portie van 150 gram zo’n 20% van de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid.

Yoghurt en kwark zijn allebei een goede bron van eiwitten, calcium en vitamine B12. Yoghurt bevat daarentegen vaak iets meer calcium. Dat heb je nodig voor sterke botten en tanden.

Eiwitten en verzadiging

Het grootste voedingskundige voordeel van skyr ten opzichte van gewone yoghurt is het hoge eiwitgehalte. Het grootste verschil tussen yoghurt, kwark en skyr is dat skyr aanzienlijk meer eiwitten bevat dan ‘gewone’ yoghurt en kwark doordat er meestal eiwitpoeder wordt toegevoegd.

Eiwitten verzadigen meer dan koolhydraten en vetten. Van yoghurt of kwark met wat meer eiwit kun je dus iets langer een vol gevoel hebben. Door het hoge eiwitgehalte heb je vaak wat langer een verzadigd gevoel dan na het eten van magere yoghurt.

Ook wanneer je je eiwitinname wilt boosten, bijvoorbeeld als je veel sport, is Skyr een goede optie. Eiwitten zijn belangrijk voor de opbouw en het herstel van je spieren.

Gemiddeld krijgen mensen in Nederland meer dan voldoende eiwitten binnen en is eiwitrijke yoghurt of kwark niet nodig. Een hogere hoeveelheid eiwit kan dus een reden zijn om skyr of magere kwark te kiezen, maar niet iedereen heeft daarvoor extra eiwitrijke zuivel nodig.

Vetgehalte en calorieën

Bij beide varieert het vetgehalte. Magere yoghurt of kwark bevat vaak minder dan 1% vet. Volle yoghurt bevat vaak 3% vet of meer, en volle kwark tussen de 6 en 8%.

Waar yoghurt en kwark variëren in de hoeveelheid vet, wordt voor Skyr standaard afgeroomde, ofwel magere melk gebruikt. Desondanks heeft het een romige smaak.

Onze filosofie is overigens dat vet niet per definitie ongezond is. De hoeveelheid vet is minder bepalend voor of je aankomt of afvalt dan de hoeveelheid koolhydraten.

Het klopt dat de verzadigde vetten uit volle melk een risico vormen op hart- en vaatziekten, maar gelukkig zijn er ook varianten waar deze verzadigde vetten niet tot weinig inzitten. Omdat we weten dat een voedingspatroon met veel verzadigde vetten minder gezond is voor je, adviseren we om te kiezen voor magere en halfvolle yoghurt of magere kwark.

Welke keuze past in de Schijf van Vijf?

Voor je gezondheid kun je het beste kiezen voor de magere of halfvolle yoghurt, en dan de 'naturel' variant zonder toegevoegd suiker. Yoghurt bevat veel goede voedingsstoffen, waaronder eiwit, calcium, vitamine B12 en vitamine B2.

Een yoghurt past in de Schijf van Vijf als deze per 100 gram minder dan 1,1 gram verzadigd vet bevat en maximaal 6 gram suiker bevat. De varianten van skyr die weinig verzadigd vet bevatten en niet teveel suiker, staan in de Schijf van Vijf.

Yoghurtsoorten met relatief veel verzadigd vet staan niet in de Schijf van Vijf. Het gaat hierbij om "volle" yoghurts met meer dan 1,1 gram verzadigd vet per 100 gram.

Magere yoghurt bevat nauwelijks verzadigd vet. Het advies is om de hoeveelheid verzadigd vet te beperken. Ook magere en halfvolle yoghurtsoorten met meer dan 5 gram suiker per 100 gram staan niet in de Schijf van Vijf.

Bij kwark ligt de voorkeur bij magere kwark. Volle kwark - en we herhalen het graag - beter bij uitzondering. Voor skyr geldt vooral dat je de naturelvariant of een variant met weinig toegevoegde suiker en weinig verzadigd vet kiest.

Naturel of met een smaakje?

De varianten met een smaakje, zoals vanille, bosvruchten en honing, kun je beter af en toe nemen, maar niet op dagelijkse basis. Smaakvarianten zoals vanille of aardbei bevatten vaak toegevoegd suiker en vallen meestal naast de Schijf van Vijf.

Naast naturel yoghurt is er ook yoghurt met smaakjes verkrijgbaar, zoals aardbeienyoghurt of bosvruchtenyoghurt. Deze yoghurtsoorten staan meestal niet in de Schijf van Vijf, omdat ze relatief veel suiker bevatten.

Een schaaltje magere aardbeienyoghurt bevat 107 calorieën, een schaaltje magere yoghurt 56 calorieën. Het verschil is 3 klontjes suiker.

Er is ook vruchtenyoghurt te koop waar zoetstoffen aan zijn toegevoegd in plaats van suiker. Deze bevatten minder calorieën. De soorten met per 100 gram maximaal 6 gram suiker en maximaal 1,1 gram verzadigd vet staan wel in de Schijf van Vijf.

Let op met smaakjes: hieraan zijn meestal suiker en/ of andere (zoet)stoffen aan toegevoegd. Beter is het om Skyr zelf te zoeten met bijvoorbeeld stukjes banaan of ander fruit.

Skyr als alternatief voor huttenkwark

Qua uiterlijk, smaak, en voedingswaarde is Skyr nog het meest vergelijkbaar met magere kwark. Magere kwark is over het algemeen wel een stuk goedkoper.

Veel verschillen zijn er niet tussen de meeste naturel soorten: allen zijn hoog in eiwit, vetvrij en laag in koolhydraten. Welke je het lekkerst vindt is een kwestie van smaak.

Skyr heeft veel dezelfde eigenschappen als yoghurt en kwark. Het is net als yoghurt en kwark laag in koolhydraten, het is eveneens rijk aan vitamines en mineralen, skyr bevat wel meer eiwit dan yoghurt en kwark en het bevat van nature geen vet.

Skyr past uitstekend binnen een gezond, koolhydraatarm voedingspatroon en is een prima alternatief voor yoghurt en kwark. Zeker wanneer je op zoek bent naar een product met wat meer eiwit.

Wanneer kies je huttenkwark?

Magere kwark is een logische keuze wanneer je een stevige, eiwitrijke zuivelbasis wilt en prijs belangrijk vindt. Magere kwark bevat gemiddeld 10 gram eiwit per 100 gram en is daarmee bijna even eiwitrijk als skyr.

Kwark is dikker dan de meeste soorten yoghurt en meestal wat minder zuur. Daardoor kan huttenkwark prettig zijn als ontbijt, tussendoortje of basis voor een dessert.

Ter afwisseling kan je bijvoorbeeld ook eens halfvolle of magere kwark met een smaakje gebruiken. Volle kwark neem je beter bij uitzondering vanwege het hogere vetgehalte.

Wanneer kies je skyr?

Skyr is vooral geschikt wanneer je een romig en dik product met relatief veel eiwit en weinig vet zoekt. Het hoge eiwitgehalte kan bijdragen aan een langer verzadigd gevoel.

Een schaaltje Skyr als nagerecht kan ook. Je kunt daar bijvoorbeeld stukjes fruit, een handje noten of zaden, of wat stukjes pure chocolade (>85% cacao) aan toevoegen.

Fabrikanten van Skyr prijzen hun product aan als ideaal ontbijt: IJslanders houden het na het ontbijt wel vol tot de lunch. Of als perfect tussendoortje: met een ruim assortiment aan smaken is het een populair tussendoortje voor zowel kinderen als volwassenen.

Gebruik in de keuken

Skyr kun je gebruiken als basis voor een zelfgemaakte yoghurtdip -of saus. Ook kun je het gebruiken als vervanger van crème fraîche.

Om je zelfgemaakte soep een romige twist te geven kun je eveneens Skyr gebruiken. Houd je van een wat stevigere smoothie? Voeg dan ook eens een aantal eetlepels Skyr toe aan je favoriete smoothie-recept.

Kwark en skyr zijn daarnaast geschikt als basis voor een ontbijt met fruit, noten of zaden. Kies bij voorkeur een naturelvariant en voeg zelf smaak toe, zodat je de hoeveelheid suiker beter kunt bepalen.

Andere soorten zuivel in het schap

Yoghurt

Yoghurt is een zuur product ook gemaakt van melk en je vindt het in verschillende soorten in de supermarkt. Yoghurt wordt gemaakt met twee specifieke bacteriën die ook wel yoghurtculturen genoemd worden.

Wanneer deze bacteriën gaan fermenteren, ontstaat er yoghurt. Kenmerkend is de ietwat zure smaak die ontstaat doordat de bacteriën melksuikers uit melk omzetten in melkzuur.

Grofweg is er roeryoghurt en standyoghurt. Roeryoghurt is glad geroerd voordat het de verpakking in gaat. Standyoghurt rijpt in de verpakking, het is dik en niet schenkbaar.

Griekse yoghurt

Griekse en Turkse yoghurt zijn voorbeelden van standyoghurt. Volle Griekse yoghurt bevat meestal meer vet en calorieën dan gewone volle yoghurt. Aan Griekse yoghurt is room toegevoegd.

Een schaaltje magere yoghurt bevat 56 calorieën, een schaaltje Griekse yoghurt levert 188 calorieën. Dat is meer dan 3 keer zoveel.

Er zijn ook varianten van Griekse yoghurt met minder vet of heel weinig vet. Alleen de varianten met minder dan 1,1 gram verzadigd vet per 100 gram staan in de Schijf van Vijf.

Bulgaarse yoghurt en kefir

Bulgaarse yoghurt is gemaakt van ingedikte melk en magere melkpoeder. Volle Bulgaarse yoghurt bevat relatief veel verzadigd vet. Het is zelfs vetter dan gewone volle yoghurt.

Alleen de varianten met minder dan 1,1 gram verzadigd vet per 100 gram staan in de Schijf van Vijf. Kefir bevat minder vet en calorieën dan Bulgaarse yoghurt.

Aan kefir worden naast melkzuurbacteriën ook gisten toegevoegd. Het bevat wat koolzuurgas en een klein beetje alcohol. Daardoor prikt het een beetje.

Plantaardige varianten

Er zijn verschillende plantaardige varianten op yoghurt te koop, bijvoorbeeld op basis van soja of kokos. Deze producten passen niet altijd in de Schijf van Vijf.

In yoghurt op basis van kokosmelk zit bijvoorbeeld veel verzadigd vet en weinig eiwitten. Daardoor is het geen goed alternatief voor yoghurt.

Je kunt beter kiezen voor sojagurt, daarvan staan sommige varianten wel in de Schijf van Vijf. In deze producten zit voldoende eiwit en er is calcium, vitamine B2 en vitamine B12 is toegevoegd.

Geitenyoghurt

Geitenyoghurt is gemaakt van geitenmelk en bevat ongeveer evenveel vet, eiwit en koolhydraten als volle yoghurt gemaakt van koemelk.

Omdat geitenyoghurt meer dan 1,1 gram verzadigd vet per 100 gram bevat staat het niet in de Schijf van Vijf.

Gezondheidseffecten van zuivel

Zuivel helpt het risico op darmkanker te verkleinen en ook kan zuivel de kans verkleinen op diabetes type 2. Het eten van yoghurt hangt samen met een lager risico op darmkanker en diabetes type 2.

Ook speelt het mineraal calcium in melk een belangrijke rol en is het belangrijk voor de botontwikkeling en daarmee het voorkomen van botontkalking. Skyr past in het rijtje van gezonde zuivelproducten en daarvan weten we dat deze onder andere een gunstige bijdrage kunnen leveren aan het tegengaan van botontkalking vanwege de calcium.

Skyr bevat net als yoghurt, maar bijvoorbeeld ook kefir levende melkzuurbacteriën, die een gunstig effect hebben op de darmflora. Deze kunnen bijdragen aan een goede spijsvertering en gezonde darmflora.

Kun je wel zeggen dat één product gezond is? Je kunt eigenlijk van één product niet zeggen of het gezond is. Het hangt er namelijk altijd van af hoeveel of hoe vaak je het eet of drinkt. We kunnen dus wel zeggen of een product past in een gezonde voeding.

Skyr, kwark en afvallen

De producten die we vergeleken zijn allen laag in koolhydraten en passen daarom prima in een koolhydraatarm voedingspatroon, waarmee je kunt afvallen. Skyr, ook nog eens hoog in eiwit, vormt hierop geen uitzondering.

Verschillende onderzoeken tonen aan dat yoghurtproducten in het algemeen, en specifiek zuivelproducten met een hoog eiwitgehalte ook een voller gevoel geven en het hongergevoel verminderen. Daarmee kunnen ze een positieve bijdrage leveren wanneer je wilt afvallen.

Specifiek voor zuivelproducten maakt het daarbij niet uit of deze veel of weinig vet bevatten. De keuze tussen magere huttenkwark en naturel skyr hoeft dus niet uitsluitend door het vetgehalte te worden bepaald.

Waar let je op bij het kopen?

Controleer altijd het voedingsetiket, want de naam van het product zegt niet alles over de samenstelling. Let vooral op het eiwitgehalte, het aantal gram verzadigd vet en de hoeveelheid suiker per 100 gram.

Veel verschillen zijn er niet tussen de meeste naturel soorten: allen zijn hoog in eiwit, vetvrij en laag in koolhydraten. Welke je het lekkerst vindt is een kwestie van smaak.

Naast de in Nederland bekendere merken heeft zo’n beetje iedere supermarktketen ook een eigen merk Skyr. Zelfs de discounter-supermarkten (Lidl, Aldi) hebben Skyr in het assortiment. Ook zijn er biologische varianten.

Vanzelfsprekend zijn de eigen merken meestal wel goedkoper dan de A-merken. Ook gunstiger voor de portemonnee én het milieu zijn de XL-verpakkingen.

Creamy varianten en smaakvarianten van skyr

Zoals gezegd is Skyr van nature vetarm, maar er bestaan ook creamy varianten met 5% vet. Deze variant is eveneens laag in koolhydraten (4 gram per 100 gram), maar boet wel iets in aan eiwit. Hoewel 9.6 gram per 100 gram nog steeds aanzienlijk is.

De smaak van deze variant is iets zachter. Wie vooral weinig vet wil eten, kiest beter voor naturel skyr zonder toegevoegde room of andere vetrijke ingrediënten.

Ook worden er varianten met smaakjes aangeboden, zoals aardbei, vanille, bosfruit, honing, aardbei-banaan, stracciatella en zelfs de wat exotischere smaken gebakken appel en crème brûlée.

Lactose, vegetarisch en vegan

Skyr is van nature niet lactose-vrij, maar 90% wordt wel verwijderd tijdens het fermenteren en indikken. Er zijn wel lactose-vrije varianten, waarbij de lactose is verwijderd met behulp van het enzym lactase en een specifieke filtertechniek.

Deze zijn te herkennen aan het predikaat ‘Lactose-vrij’. Let op! Een product mag lactose-vrij heten wanneer het minder dan 0.01 lactose/100 g bevat.

Deze variant is dus wel geschikt wanneer je lactose-intolerant bent, maar niet wanneer je een lactose-allergie hebt!

Skyr is een product op basis van melk, waardoor het per definitie niet geschikt is voor veganisten. Past het wel binnen een vegetarische leefstijl? Dat hangt er vanaf.

Skyr bevat namelijk stremsel en stremsel wordt traditioneel verkregen uit de maag van een kalf. Er bestaan echter ook vegetarische stremsels.

Wil je zeker weten of de Skyr in jouw supermarkt vegetarisch is, lees dan goed de verpakking en let op de keurmerken.

Zuivel en bewuste consumptie

Zorg er ook voor dat je niet meer zuivel neemt dan nodig. Dat is ook beter voor het milieu, omdat zuivel een vrij hoge klimaatimpact heeft.

En voor dierenwelzijn kan je ook letten op keurmerken zoals biologisch of Beter Leven. De keuze voor een product gaat dus niet alleen over eiwit, vet en suiker, maar ook over de hoeveelheid die je gebruikt en de herkomst ervan.

Wat de beste keuze is? Dat hangt helemaal af van jouw voorkeuren. Want ook qua smaak is de ene kwark de andere niet, dus probeer ze uit en kies wat bij jou past!

tags: #hutten #kwark #vs #skyr