Varkensvlees tijdens de zwangerschap: zo eet je het veilig

Varkensvlees mag je tijdens de zwangerschap eten, maar alleen als het volledig gaar is. Rauw, rosé, halfrauw, gedroogd of gefermenteerd varkensvlees kun je beter vermijden vanwege mogelijke besmetting met listeria en de parasiet Toxoplasma gondii.

Eet je varkensvlees, zorg dan dat het vlees goed verhit is en vanbinnen niet meer rood of roze is. Bewerkt vlees zoals hamburger of een gehaktbal moet je altijd goed doorbakken.

Welke soorten varkensvlees mag je niet rauw eten?

Eet geen rauw of half-rauw vlees zoals tartaar, carpaccio of half-doorbakken biefstuk. Hierin kan een parasiet (toxoplasmose) zitten die schadelijk is voor je baby. Zorg dat vlees of kip goed doorbakken of gekookt is.

Rauw vlees, zoals filet américain of tartaar, en vleeswaren zoals salami en rauwe ham, kunnen de parasiet Toxoplasma gondii bevatten. Deze parasiet kan schadelijk zijn voor je baby.

• rauw varkensvlees;
• halfrauw of rosé varkensvlees;
• filet américain;
• ossenworst;
• tartaar;
• rauwe ham;
• salami;
• chorizo;
• cervelaat;
• gedroogd of gefermenteerd vlees;
• rauwe vleeswaren die niet eerst zijn verhit.

Geen rauwe of gedroogde vleeswaren: eet geen rauwe of gedroogde vleeswaren zoals rosbief, fricandeau, chorizo, salami, rauwe ham, parmaham, cervelaat, filet américain en ossenworst. Je kan ze wel eten als ze goed verhit zijn, zoals salami op een pizza.

Gezouten vlees zoals salami, chorizo, rosbief en prosciutto zijn echter niet gekookt, dus kun je ze best vermijden of grondig koken voordat je ze eet.

Waarom moet varkensvlees goed gaar zijn?

Als je zwanger bent heb je een verminderde weerstand. Daardoor kun je sneller een voedselinfectie krijgen. De meeste voedselinfecties zijn alleen vervelend voor jezelf. Maar besmetting met de bacterie listeria of de parasiet Toxoplasma gondii kan een miskraam of vroeggeboorte veroorzaken.

Toxoplasma gondii kan verder leiden tot ernstige schade aan de ogen en hersenen van de baby. De kans dat je besmet raakt is erg klein, maar de gevolgen kunnen dus ernstig zijn.

Door het eten van rauw vlees kun je voedselinfecties krijgen. De bekendste is wel de infectie toxoplasmose. Deze kan schadelijk zijn voor je baby tijdens de zwangerschap.

Om besmetting met listeria en toxoplasmose te voorkomen, is het belangrijk om vlees, vis en eieren goed te verhitten (koken of bakken) en geen zachte kaas of andere producten met rauwe melk te eten.

Hoe gaar moet varkensvlees zijn?

Het advies is om vlees altijd goed door te bakken. Op deze manier dood je toxoplasma of listeria.

Zorg dat hele stukken vlees helemaal gaar zijn voor je ze consumeert, en dus niet rood of roze vanbinnen.

De bereiding van voedsel is nog meer van belang als je zwanger bent. Bak vlees en vis helemaal gaar en zorg dat je messen etc. waarmee je rauw vlees of vis hebt gesneden, niet in aanraking komen met het gare voedsel.

Kun je varkenshaas rosé eten tijdens de zwangerschap?

Wil je wel echt graag een keer biefstuk of varkenshaas rosé eten? Vries het vlees dan minimaal 4 dagen in bij -12 graden (of 3 dagen bij -20 graden) en let erop dat het geen ‘plakvlees’ of vlees dat is geïnjecteerd is.

‘Plakvlees’ kun je herkennen doordat op het etiket staat ‘samengesteld uit stukjes vlees’. Als het onduidelijk is of het gaat om plakvlees of vlees dat is geïnjecteerd, dan kun je beter kiezen voor goed doorbakken.

Dit advies geldt voor vlees uit 1 stuk zoals biefstuk of varkenshaas. Bewerkt vlees zoals hamburger of een gehaktbal moet je altijd goed doorbakken.

Varkensvleeswaren op brood

Gekoelde patés en vleessmeersels, zoals filet americain, moeten dus ook goed verhit worden en beperk je best tot maximaal 1 boterham per week.

Beperk de inname van leverworst of leverpaté. Hierin zit veel vitamine A en dat is niet goed tijdens de zwangerschap. Maximaal 1 keer per week een boterham met een dun laagje smeerleverworst of paté kan geen kwaad.

Leverproducten moet je zoveel mogelijk laten staan. Maximaal 1 broodje met leverproducten per dag.

Het is beter om tijdens de zwangerschap geen lever of leverproducten te eten. Hierin zit veel vitamine A. Als je hier te veel van binnenkrijgt, is er een hoger risico op afwijkingen in de schedel, het gezicht, het zenuwstelsel en het hart van de baby.

In lever zit veel vitamine A. Te veel vitamine A is schadelijk voor je baby.

Waarom is lever anders dan gewoon varkensvlees?

Vitamine A is nodig voor het functioneren van het netvlies en het hoornvlies van het oog, de huid en slijmvliezen, de groei en de botontwikkeling bij kinderen, het afweersysteem tegen ziekteverwekkers, de voortplanting en de ontwikkeling van een ongeboren baby.

Vitamine A komt voor in lever, vis, melkproducten, boter, margarine, eierdooier, donkergroene bladgroenten, koolsoorten en geeloranje gekleurde groenten en fruit.

Je kunt te veel van het goede hebben. Te veel vitamine A kan slecht zijn voor je ongeboren baby. Daarom moet je, zoals eerder vermeld, lever en paté vermijden.

Ook moet je het gebruik van vitamine A- of multivitaminensupplementen vermijden totdat je baby ter wereld is gekomen.

Hoe voorkom je besmetting bij het bereiden van varkensvlees?

Zet producten met rauw vlees na aankoop zo snel mogelijk in de koelkast. Zo beperk je de groei van listeria.

Voor het eten moeten deze producten goed worden verhit (gekookt of gebakken).

Gebruik aparte messen en snijplanken voor rauw vlees en gaar voedsel. Zorg dat keukengerei waarmee je rauw varkensvlees hebt gesneden, niet in aanraking komt met vlees dat al gaar is.

• Was je handen na het aanraken van rauw vlees.
• Maak messen, snijplanken en werkbladen goed schoon.
• Bewaar rauw vlees gekoeld en zo kort mogelijk buiten de koelkast.
• Bak varkensvlees volledig gaar.
• Proef geen rauw gehakt of rauwe vleesmassa.
• Bewaar bereid vlees gekoeld.

Kun je restjes varkensvlees eten?

De meest veilige optie is om kliekjes door en door tot stomend heet te verhitten voordat je het opeet.

Wil je een kliekje de volgende dag wel koud eten? Zorg er dan voor dat je na de bereiding het kliekje zo snel mogelijk terug koelt (binnen 2 uur onder de 10 °C en binnen 5 uur onder de 7 °C).

Restjes of kliekjes kun je snel afkoelen door de pan in koud water te zetten en het gerecht regelmatig om te roeren. Zet het dan binnen 2 uur in de koelkast.

Eet geen restjes of kliekjes die ouder zijn dan twee dagen.

Wat doe je als je per ongeluk rauw varkensvlees hebt gegeten?

Maak je niet gelijk ongerust als je één keer een product hebt gegeten of gedronken dat je beter niet had kunnen nemen. De kans op ernstige gevolgen is zeer klein voor jou of je kind.

Zo zal een kleine hoeveelheid salami, makreel op een toastje of wat krabsalade waarschijnlijk niet meteen schadelijk zijn, maar neem het in het vervolg liever niet meer.

Het is wel belangrijk om op verschijnselen te letten, denk aan koorts, lusteloosheid, huiduitslag, hoofdpijn, spierpijn, diarree en misselijkheid. Mocht je verschijnselen krijgen of twijfelen, ga dan naar de dokter.

Moet je vlees eten tijdens de zwangerschap?

Hoewel het eten van vlees tijdens de zwangerschap gezond is, betekent het niet dat je zonder vlees geen gezonde zwangerschap kunt hebben.

De belangrijkste voedingsstoffen zoals complete, makkelijk opneembare eiwitten, ijzer, B-vitamines, vitamine A en D en eiwitten kun je ook uit andere voeding halen, al moet je er dan wel een stuk beter over nadenken.

Vegetarisch eten kan prima tijdens de zwangerschap. Daarbij eet je geen vlees of vis, maar wel zuivelproducten en eieren.

Het is dan wel belangrijk om te zorgen dat je genoeg ijzer, jodium, calcium, eiwitten, vitamine B12 en visvetzuren binnenkrijgt.

Alternatieven voor varkensvlees

Vlees en vis kan je vervangen door eieren, peulvruchten, noten en kant-en-klare vleesvervangers.

IJzer zit naast vlees vooral in broccoli, pompoen- en sesamzaad, donkergroene bladgroenten zoals spinazie en boerenkool, quinoa, peulvruchten, rozijnen, paddestoelen, vijgen, pruimen, rauwe cacao en melasse.

Vitamine A en D, veel B-vitamines en eiwitten kun je ook uit melkproducten en eieren halen.

Samen met ijzerrijke voeding wat vitamine C-rijke voeding te eten zorgt ervoor dat het ijzer nog beter in je lichaam wordt opgenomen. Citrusfruit, ander fruit en broccoli zitten allemaal vol vitamine C.

Andere voedingsmiddelen waarvoor je moet oppassen

Vanwege gevaar op besmetting met bacteriën, waaronder listeria, en de parasiet Toxoplasma gondii zijn er een aantal producten die je alleen kunt nemen als je ze goed verhit.

• rauwe vis en gerookte vis;
• rauwe eieren;
• rauwe kiemgroenten;
• zachte kaas gemaakt van rauwe melk;
• rauwe melk rechtstreeks van de boer;
• producten die te bruin of zwart gebakken zijn.

Was groenten en fruit goed voordat je ze eet of klaarmaakt. Ook gewassen, voorverpakte producten moeten goed worden behandeld.

Rauwe kiemen zoals luzerne, taugé en radijskiemen kunnen bepaalde ziektes overdragen, dus moeten ze grondig gekookt worden om het risico van bacteriegroei te verminderen.

Alcohol, cafeïne en andere dranken

Alcohol, drugs en roken zijn uiteraard niet goed als je zwanger bent en kunnen een negatief effect hebben op de ontwikkeling van je ongeboren kindje. Deze middelen kunnen er zelfs voor zorgen dat je een miskraam krijgt.

Het Voedingscentrum raadt aan helemaal geen alcohol te drinken als je zwanger bent, omdat alcohol een miskraam, vroeggeboorte of ontwikkelingsproblemen bij je kindje kan veroorzaken.

Beperk cafeïne tot maximaal 200 milligram per dag, ongeveer twee koppen koffie. Een hogere dosis kan tot een miskraam of lager geboortegewicht van je kindje leiden.

Drink ook geen andere dranken met cafeïne, zoals cola en energiedrankjes. Je kunt wel koffie zonder cafeïne drinken.

In zwarte en groene thee zit ook cafeïne. Hoeveel, hangt af van hoe lang je de thee laat trekken.

Drink venkelthee, anijsthee, zoethoutthee en kaneelthee niet of slechts met mate. Neem bij een hoge bloeddruk geen drop en geen zoethoutthee of sterrenmix.

Gezond eten naast varkensvlees

Voor een gezonde zwangerschap raden we je aan twee stuks fruit en minimaal twee ons groente per dag te eten.

Wissel vis en vlees af en als je geen vis lust, neem dan als vervanger visoliecapsules (Omega 3).

Het advies is om twee keer per week een portie (100 gram) vis te eten: één keer vette vis en één keer magere vis.

In vis zitten de vetzuren DHA en EPA, die helpen bij de ontwikkeling van de hersenen en het netvlies van de baby.

Tijdens je zwangerschap is het belangrijk om gezond en gevarieerd te blijven eten met de Schijf van Vijf. De meeste producten kun je gewoon blijven eten en drinken.

Ook adviseert het Voedingscentrum om tot week 10 van je zwangerschap foliumzuur te slikken. Ook raden we je aan extra ijzer en calcium te eten, deze voedingsstoffen zijn ook belangrijk voor je ongeboren kindje.

Vasten en lijnen wordt afgeraden tijdens de zwangerschap en de borstvoedingsperiode. Uit onderzoek blijkt dat het moeilijk is om tijdens het vasten of lijnen genoeg voedingsstoffen binnen te krijgen.

Wanneer vraag je medisch advies?

Bepaalde medicijnen kunnen schadelijk zijn voor je kindje. Gebruik je medicijnen? Check dan altijd even bij je huisarts of je deze kan blijven gebruiken.

Bel de dokter als je na het eten van mogelijk besmet voedsel klachten krijgt zoals koorts, lusteloosheid, huiduitslag, hoofdpijn, spierpijn, diarree of misselijkheid.

Denk je dat je bepaalde tekorten hebt, dan kun je een afspraak maken met de huisarts.

tags: #varkensvlees #tijdens #zwangerschap