Balkonbakken zelf maken: houten plantenbakken voor balkon, terras en tuin

Een balkonbak zelf maken kan met hout, oude handdoeken en cement, betonblokken of metselstenen. Voor een balkon is een compacte houten plantenbak meestal de meest praktische keuze, omdat je de afmetingen, uitstraling en werkhoogte volledig zelf kunt bepalen.

Met hout kan je zelf een mooie plantenbak maken, die zorgt voor extra sfeer in je tuin of bij de voordeur. Het is een heel simpel project dat je volledig naar je eigen hand kan zetten. Ook op een balkon kun je met een aangepaste maat een plantenbak maken die bij de beschikbare ruimte past.

Voorbereiding: kies de juiste plaats en afmetingen

Of je de plantenbak nu in de tuin, op het terras of op het balkon wilt zetten: denk na over de plaatsing voordat je hem begint te maken. Je moet langs alle kanten gemakkelijk bij de planten kunnen. Let erop dat er in de buurt geen hoge planten staan die schaduw op de plantenbak werpen.

Wij raden een breedte van maximaal 140 tot 160 centimeter aan voor een vrijstaande plantenbak en een breedte van maximaal 70 tot 80 centimeter voor een niet vrijstaande plantenbak. Afhankelijk van je lichaamslengte bedraagt de aanbevolen werkhoogte ongeveer 70 tot 100 centimeter.

Voor een balkonbak zijn vooral de beschikbare lengte, breedte en hoogte belangrijk. Een smalle bak is geschikt wanneer hij tegen een balkonwand staat, terwijl een bredere bak gemakkelijker toegankelijk is wanneer je er rondom kunt lopen.

Welke houtsoort is geschikt?

Kies een robuuste en harde houtsoort zoals douglas, lariks of acacia. Zachte houtsoorten als berk, populier en els zijn niet geschikt om een plantenbak te maken. Dit zorgt ervoor dat je houten bloembak langer meegaat en bestand is tegen weersinvloeden.

Stap 1 Kies je hout uit. In dit geval is het pallethout om de plantenbak een rustiek karakter te geven. Dit krijgt later nog een beschermende vernislaag. Kies voor geïmpregneerd hout, zodat je de plantenbak in alle weersomstandigheden buiten kan laten staan.

De planken en balken moeten recht en stevig zijn. Controleer bovendien of het hout niet ernstig gespleten of beschadigd is, vooral wanneer de balkonbak buiten komt te staan en regelmatig met vocht in aanraking komt.

Benodigd materiaal en gereedschap

Materialen voor een compacte houten balkonbak

• 5 Tuinpaal geïmpregneerd naaldhout 5x5x210 cm 2 x
• Schuttingplank grenen geïmpregneerd hout 1,6x9x180cm 3 x
• Schroeven
• Worteldoek
• Nietjes

Gereedschap

• Afkortzaag
• Rolmaat
• Tacker
• Accuboormachine
• Waterpas
• Meetlint
• Stanleymes
• Klemmen

Dit heb je nodig . Materialen 5 . Tuinpaal geïmpregneerd naaldhout 5x5x210 cm 2 x . Schuttingplank grenen geïmpregneerd hout 1,6x9x180cm 3 x . Schroeven . Worteldoek . Nietjes . Gereedschappen 3 . Afkortzaag . Rolmaat . Tacker.

Heb je voor je klus een specifieke zaag nodig, die je niet wilt kopen? Huur dan een zaag.

Houten balkonbak maken: stappenplan

Stap 1: zaag het hout op maat

Zaag je hout op maat. Hier zie je zes planken gezaagd op een lengte van 60 cm. Deze wand van de plantenbak is 45 cm breed. Wil je een lage en lange plantenbak? Dan kan je de planken op bijvoorbeeld op 25 cm lengte zagen en er 14 naast elkaar leggen. Dit kun je volledig zelf bepalen.

Kies hout voor de poten. Hier zie je twee balken van 5cm x 5cm x 65 cm. Plaats die op de rand van de wand en meet de afstand tussen de twee poten. Zaag dwarslatten om straks de planken aan te bevestigen.

TIP: Leg de mooiste kant van je plank aan de onderkant. Want deze kant zal straks de buitenkant van je bloembak worden.

Meet alle onderdelen zorgvuldig af voordat je zaagt. Wanneer de plantenbak op een balkon komt, controleer je vooraf of de gekozen lengte, breedte en hoogte op de gewenste plaats passen.

Stap 2: maak de vier wanden

Bevestig de dwarslatten aan de planken die de wand zullen vormen. Maak 4 wanden zonder dat je de poten al bevestigd.

TIP: Voorboren en verzinken van je vijs zorgt ervoor dat het hout minder makkelijk splijt.

De dwarslatten houden de planken bij elkaar en vormen tegelijk de verbinding waarop de poten kunnen worden bevestigd. Controleer tijdens het monteren of de planken goed aansluiten.

Stap 3: bevestig de poten

Draai een wand met de dwarslatten naar onder. Leg de poten onder de wand, zodat ze langs boven niet uitsteken.

Boor met een vlinderboor een gat door de wand en in de poot. Zorg dat je niet helemaal door de poot boort.

Lijm een houten stok van dezelfde diameter als de vlinderboor in het gat. Zo bevestig je de wand aan de poot zonder schroeven die aan de buitenkant zichtbaar zijn.

Je kan ook een schroef verzinken in je hout en in dat gat een houten stop steken om je schroef te verbergen.

Dit doe je met 2 wanden. Hierdoor heb je twee wanden waaraan elk twee poten hangen en twee wanden zonder poten.

Stap 4: zet de wanden in elkaar

Voor deze stap kan je het beste 2 paar handen gebruiken. Of een set klemmen.

Draai de wanden met de poten naar boven. Dit maakt het bevestigen van de andere wanden makkelijker.

Bevestig de twee wanden zonder poten aan de wanden waaraan de poten al vastzitten. Gebruik passende schroeven en controleer of de hoeken haaks aansluiten.

Stap 5: werk de bovenrand af

Werk de bovenkant van je plantenbak af. Dit doe je door 4 planken in verstek te zagen.

Meet die planken af aan het binnenste hoekje van je poten. Op die manier krijg je bovenaan je plantenbak een mooi afgewerkte boord.

Een afgewerkte bovenrand maakt de plantenbak niet alleen mooier, maar geeft ook een stevige rand waaraan je het worteldoek kunt vastzetten.

Stap 6: maak de onderkant

Zaag latjes en maak die vast aan de dwarsplanken onderaan je plantenbak.

De latjes ondersteunen de bodem en voorkomen dat de potgrond rechtstreeks op de ondergrond rust. Zorg dat de bodem voldoende stevig is om het gewicht van aarde, water en planten te dragen.

Stap 7: breng worteldoek aan

Werk je plantenbak aan de binnenkant af met een worteldoek. Dit kan je het beste er aan vast nieten.

Zo kan je de plantenbak vullen met aarde en kruiden of er andere planten in zetten. Je kan er uiteraard ook altijd een bloempot in zetten.

Het worteldoek houdt de potgrond op zijn plaats en bedekt de binnenkant van de houten bak. Snijd het overtollige doek pas weg nadat het doek rondom is vastgezet.

Stap 8: schuren en afwerken

Schuur alle zichtbare houten oppervlakken zorgvuldig. Besteed extra aandacht aan zaagranden, hoeken en uitstekende vezels.

Werk het hout daarna af met een beschermende vernislaag. Dit krijgt later nog een beschermende vernislaag.

Laat de afwerking goed drogen voordat je de balkonbak vult. Controleer daarna nogmaals of alle schroeven vastzitten en of de bak stabiel staat.

Een balkonbak maken met een eenvoudig frame

Wil je een compacte vierkante plantenbak maken, dan kun je werken met houten frames. Volg ons stappenplan om te leren hoe je eenvoudig zelf deze plantenbak maakt.

Stap 1: materialen en zaaglijst

De basis bestaat uit geïmpregneerde tuinpalen, geïmpregneerde schuttingplanken, schroeven, worteldoek en nietjes.

Stap 2: frames maken

Zaag de planken en paaltjes op maat. Maak vervolgens de afzonderlijke frames voor de zijwanden van de plantenbak.

Bevestig de dwarslatten aan de planken die de wand zullen vormen. Maak 4 wanden zonder dat je de poten al bevestigd.

Stap 3: frames bevestigen

Bevestig de frames aan elkaar met schroeven. Controleer na iedere verbinding of de constructie recht en stevig blijft.

Voorboren en verzinken van je vijs zorgt ervoor dat het hout minder makkelijk splijt.

Stap 4: onderkant maken

Zaag latjes op maat voor de onderkant. Plaats ze op gelijke afstand en bevestig ze aan de onderste dwarsplanken.

Stap 5: onderkant bevestigen

Controleer of de bodem stevig op de latjes rust. De bodem moet het gewicht van de potgrond kunnen dragen zonder door te buigen.

Stap 6: schuren

Schuur de buitenkant, de bovenrand en alle zaagranden glad. Zo verwijder je splinters en krijgt de balkonbak een verzorgde uitstraling.

Stap 7: worteldoek vastzetten

Bekleed de binnenkant met worteldoek en zet het doek met een tacker of nietjes vast aan de bovenrand.

Stap 8: aflakken

Breng een geschikte beschermende afwerking aan op het hout. Laat de laag volledig drogen voordat je de bak met potgrond vult.

Een verhoogde plantenbak van houten planken

Houten planken zijn uitstekend materiaal om een stevige, verhoogde plantenbak te maken. Wij laat je stap voor stap zien hoe je dat doet.

Dezelfde werkwijze kan worden aangepast voor een balkon, zolang de afmetingen en het gewicht passen bij de beschikbare ruimte. Een verhoogde bak maakt het bovendien gemakkelijker om planten te verzorgen zonder diep te bukken.

Benodigd materiaal

• Planken en paaltjes
• Boordstenen
• Snoeizaag, bijvoorbeeld STIHL GTA 26
• Schop
• Nietpistool (tacker)
• Stanleymes
• Accuboormachine
• Meetlint
• Waterpas
• Schroeven
• Volièregaas
• Vijver- of noppenfolie
• Aluminium hoekprofiel

Stap 1: graaf het oppervlak af

Markeer eerst het oppervlak waar de plantenbak komt. Graaf de bovenste 10 centimeter van het gazon af met een schop.

Tip van de STIHL professional: gooi de afgegraven graszoden niet weg, maar leg ze apart. Je vult er later de plantenbak mee en ze geven waardevolle voedingsstoffen aan de planten.

Stap 2: plaats de boordstenen

Plaats boordstenen langs de markering. De boordstenen beschermen de plantenbak tegen het vocht en zorgen ervoor dat hij niet beschadigd wordt als je bijvoorbeeld de graskanten trimt met een kantenmaaier.

Controleer met een waterpas of de stenen recht staan.

Stap 3: plaats de paaltjes

Zaag de houten paaltjes op de gewenste lengte met een snoeizaag, bijvoorbeeld STIHL GTA 26. Als de plantenbak 1 meter hoog moet zijn, zaag je de paaltjes af op een lengte van 1,10 meter om de uitgegraven 10 centimeter te compenseren.

Zet nu 4 tot 6 paaltjes binnen de boordstenen: één in elke hoek en één per meter.

Tip van de STIHL professional: zaag hoeken uit de paaltjes om ze aan de boordstenen aan te passen.

Stap 4: zaag de houten planken op lengte en bevestig ze

De houten planken vormen de zijwanden van de hoge plantenbak. Zaag ze op de gewenste lengte met de snoeizaag.

Schroef daarna de planken vast aan de paaltjes met een accuboormachine. Maak eerst de onderste rij planken rondom vast.

Zo ontstaat een stabiele, verhoogde houten bloembak waar je jarenlang plezier van hebt.

Stap 5: maak het volièregaas vast

Leg volièregaas op de bodem van de plantenbak en laat het over de rand van de boordstenen vallen. Knip het gaas af of vouw het om als het te hoog is.

Niet het gaas vast aan de planken. Schroef nu de andere houten planken vast tegen de paaltjes. De laatste plank moet op dezelfde hoogte komen als de paaltjes.

Stap 6: bevestig de folie

Leg nu vijver- of noppenfolie aan de binnenkanten van de plantenbak en hamer de folie vast met nagels.

De folie beschermt de houten bloembak van binnen tegen vocht, waardoor de levensduur toeneemt.

Stap 7: breng afsluitplanken en hoekprofielen aan

Leg afsluitplanken op de paaltjes. Laat de planken er wat over steken, maar zaag ze aan de hoeken gelijk.

Monteer ten slotte een aluminium hoekprofiel op elke hoek. De verhoogde houten bloembak is nu klaar om beplant te worden met groenten of kruiden.

Een hoge plantenbak van boomstammen maken

Mag het iets rustieker zijn? Ook boomstammen zijn perfect geschikt om een verhoogde plantenbak te maken.

Ontschors de stammen voordat je er een plantenbak mee maakt. De schors komt mettertijd namelijk los en verweert sneller dan de boomstam zelf.

Zo creëer je een robuuste, natuurlijke houten bloembak met een rustieke uitstraling.

Benodigd materiaal

• Boomstammen
• Kettingzaag, bijvoorbeeld STIHL MS 170
• Zaagbok
• Bevestigingsriem
• Duimstok (vouwmeter)
• Markeerkrijt/stift
• Fijnmazig gaas
• Houtschroeven

Tip van de STIHL professional: de diameter van de boomstammen hangt af van de gewenste afmetingen van de plantenbak. Hoe hoger de plantenbak, hoe dikker de boomstammen.

Brede boomstammen zorgen voor een stabielere constructie van het geheel. Denk eraan dat je voor dikkere boomstammen ook langere schroeven nodig hebt.

Stap 1: halveer de boomstammen

Voor de zijwanden van de plantenbak halveer je eerst met de kettingzaag de boomstammen. Hoe hoger de plantenbak, hoe meer stukken boomstam je in de lengte halveert.

Het doorzagen van de boomstammen is een precisiewerkje dat niet zo eenvoudig is. Als je deze stappen volgt, zou het makkelijk moeten lukken.

Markeer het aanzetpunt voor de zaagsnede op de kopse kant en de lange zijde. Maak met de kettingzaag een rechte snede tot in het midden van de boomstam.

Draai de boomstam 180 graden en zaag de andere kant met een verticale zaagsnede tot het midden door.

Voorzichtig: zaag niet zo diep dat je per ongeluk de bodem raakt met het zaagblad. Gebruik eventueel een velhevel om de boomstam van de grond op te tillen.

Zorg ervoor dat de boomstam bij het zagen niet kan wegrollen door hem bijvoorbeeld met wiggen vast te leggen.

Als de boomstammen voor de zijwanden van de plantenbak klaar zijn, is het tijd voor de volgende stap: het maken van de hoekpijlers en het inkorten van de gehalveerde boomstammen tot de gewenste afmetingen van de plantenbak.

Stap 2: zaag de hoekpijlers en zijwanden op lengte

De hoeken voor de verhoogde houten plantenbak maak je met vier hoekpijlers. Gebruik hiervoor volledige boomstammen.

Kort de pijlers in tot de gewenste hoogte van de plantenbak. Voor een betere stabiliteit kan je de pijlers in de bodem verankeren. Reken daar 10 centimeter extra voor.

Tip van de STIHL professional: tel de diameters van de reeds gehalveerde boomstammen bij elkaar op. De som komt overeen met de hoogte van de plantenbak en dus ook de lengte van de hoekpijlers.

Zaag nu de tijdens de eerste stap gehalveerde boomstammen voor de zijwanden op lengte, tot je het benodigde aantal stammen voor de gewenste hoogte van de plantenbak bereikt hebt.

Zaag de stammen niet te kort af. Je kan de stammen na de montage gelijkmaken door het overtollige hout weg te zagen.

Alle onderdelen voor het maken van de plantenbak zijn nu klaar. Tijdens de volgende stap zorg je voor de stabiliteit van de plantenbak.

Stap 3: maak het fundament

Zet de vier hoekpijlers rechtop en verzink ze indien mogelijk in de bodem. Bekleed het ontstane oppervlak met fijnmazig gaas.

Zo verhinder je dat ongewenste gasten zoals woelmuizen onderaan in de plantenbak dringen.

Verbind de vier hoekpijlers met de onderste rij gehalveerde boomstammen om de zijwanden te vormen. De platte kant van de boomstammen is naar binnen gericht.

Draai nu schroeven langs de buitenkant van de gehalveerde stammen in de vier hoekpijlers.

Tip van de STIHL professional: gebruik voor de onderste rij de boomstammen met de grootste diameter.

Stap 4: monteer de zijwanden

Het fundament is nu klaar en je kan beginnen te stapelen tot de hoogte van de hoekpijlers.

Bouw nu de zijwanden op door de gehalveerde boomstammen op elkaar te stapelen. Begin met de grootste diameter en eindig met de kleinste.

Leg de boomstammen afwisselend op elkaar: voet van de stam links, punt van de stam rechts enz. Zo bouw je de plantenbak gelijkmatig op.

Maak de uiteinden van elke boomstam met schroeven vast aan de hoekpijlers.

Stap 5: werk de boomstammen af

Als de gewenste hoogte van de plantenbak bereikt is, zaag je de boomstammen en kanten gelijk.

Rond de hoeken af met de kettingzaag. Dat ziet er niet alleen mooier uit, het voorkomt ook verwondingen als je langs de plantenbak loopt.

Een plantenbak van cement en oude handdoeken

Iedereen die een tuin heeft (balkon trouwens ook!) kent dat wel: je komt altijd grote plantenbakken tekort. Bij mij is dat ook zo het geval.

Wat blijkt: van een oude handdoek en cement kun je een prima plantenbak maken!

Wat je nodig hebt voor dit project is cement, oude (hand)doeken, een krukje of grote bloempot en water.

De handdoeken maak je redelijk nat en wring je daarna beetje uit. Zo wordt het cement beter opgenomen.

Je dompelt ze flink onder in het cement en hang ze over een, met plastic bekleed, krukje of grote bloempot.

Ik heb de potten een flinke tijd laten drogen, zo´n 3 weken. Daarna heb ik voorzichtig het plastic verwijderd en een mooie, grote plantenbak is het resultaat.

Achteraf blijkt dat zij de plantenbak maakt van iets dat "hypertufa" wordt genoemd. Het lijkt een iets lichter mengsel te zijn dan dat van mij.

Voor de duidelijkheid: ik heb "gewoon" cement gemaakt (cement, water en grof zand)! Daar is de plantenbak ook prima mee gelukt.

Een cementen balkonbak kan een bijzondere vorm krijgen doordat de doek over een krukje of grote bloempot hangt. Houd er bij plaatsing op een balkon rekening mee dat cement zwaar kan zijn.

Een plantenbak van betonblokken of metselstenen

Voor het bouwen van plantenbakken van betonblokken of metselstenen zijn verschillende materialen nodig.

Voordat je begint met het maken van jouw plantenbak, zul je een keuze moeten maken tussen verschillende betonblokken of metselstenen.

Je kan er namelijk voor kiezen om de betonblokken te verwerken met mortel, lijm of cement. Hieronder zullen we de 3 kort met elkaar vergelijken om je te helpen met het maken van een keuze.

Betonblokken verwerken met lijm, cement of mortel

Lijmmortel is gemakkelijk, schoon en snel te verwerken. Betonblokkenlijm heeft een grijze kleur en is geschikt voor het verlijmen van beton lijmblokken in alle maten.

Dit betekent dat deze blokkenlijm speciaal is gemaakt voor de verwerking van lijmbetonblokken en niet voor metselbetonblokken, kalkzandsteenblokken of metselstenen.

Lijmbetonblokken in combinatie met betonblokkenlijm kunnen voor veel klussen worden ingezet en dus ook voor plantenbakken. Je mengt de lijm even met wat water om vervolgens gebruiksklaar te hebben.

Metselmortel is kant-en-klaar. Je hoeft slechts wat water toe te voegen! Metselmortel bevat geen kalk en kan als één- of tweelagen systeem voor binnen en buiten toegepast worden.

Metselcement en zand is gemakkelijk te verwerken door de toevoeging van kalk. Dit cement kan gebruikt worden voor het verwerken van betonblokken, kalkzandsteen en metselstenen.

Voor het aanmaken van cementmortel of cementspecie wordt de verhouding 1:4 gebruikt als richtlijn. Dit houdt in dat je 1 deel cement en 4 delen zand dient te gebruiken.

Ook moet er water worden toegevoegd aan het mengsel. Hierdoor ontstaat een prima te verwerken specie en dit zal ook resulteren in metselwerk van uitstekende kwaliteit.

Metselstenen gebruiken

Wij adviseren wanneer je de metselstenen wilt afwerken met stucwerk te kiezen voor vuilwerk metselstenen.

Vuilwerk metselstenen zijn stenen die onderling van kleur en structuur kunnen verschillen. Het voordeel hiervan is dat wij deze metselstenen extra goedkoop aan kunnen bieden.

Wanneer je deze stenen afwerkt is het verschil niet meer zichtbaar!

Als bouwmaterialen bedrijf bieden we dus diverse opties aan voor het bouwen van plantenbakken, zoals metselstenen en betonblokken.

Het mooie van beide opties is dat ze afgewerkt kunnen worden door ze te stucen en daarna eventueel schilderen in de kleur die past bij de gewenste uitstraling!

Bereken het aantal blokken of stenen

Om te weten hoeveel betonblokken of metselstenen je nodig hebt voor een plantenbak, zul je eerst de afmetingen van de plantenbak moeten weten.

Bereken het volume van de plantenbak door de gewenste lengte, breedte en hoogte met elkaar te vermenigvuldigen. Vervolgens deel je het volume van de plantenbak door het volume van één betonblok of metselsteen.

Houd er rekening mee dat je waarschijnlijk extra blokken of stenen nodig hebt voor snijverlies of eventuele fouten te corrigeren!

Rekenvoorbeeld

Stel de plantenbak is 200cm lang, 100cm breed en 50 cm hoog. 200 x100 x 50; 1.000.000cm3 (volume).

Betonblokken van 30 x 10 x 20cm; 6.000 cm3 (volume). 1.000.000 / 6000 = 166,67, dus 167 betonblokken zijn nodig voor deze plantenbak.

Met een extra 10% breuk-, snijverlies of voor eventuele fouten te corrigeren; 167 x 1,1 = 183,7 en dus heb je totaal 184 betonblokken nodig.

Veilig werken met gereedschap

Je veiligheid is belangrijk: draag je veiligheidsuitrusting. Werken met krachtige machines is leuk en laat je boven jezelf uitstijgen.

Maar dan moet je wel kunnen vertrouwen op effectieve en veilige, beschermende kleding. Draag altijd je persoonlijke veiligheidsuitrusting als je met de kettingzaag werkt.

Dat zijn onder andere een helm, een kettingzaagbroek en veiligheidsschoenen. Je vindt hierover meer informatie in de gebruiksaanwijzing van je machine.

Leer de machine grondig kennen als je ze voor het eerst gebruikt en controleer vóór elk gebruik of ze in perfecte staat is.

Vergeet niet dat een persoonlijke veiligheidsuitrusting geen vervanging is voor een veilige werkmethode.

De plantenbak vullen en beplanten

Een verhoogde plantenbak beplanten: zo doe je dat. Nu de houten plantenbak klaar is, kan je hem beplanten.

In ons artikel lees je met welke lagen je de plantenbak vult en waarop je moet letten.

Een verhoogde plantenbak is ideaal om op een aangename werkhoogte groenten en keukenkruiden te kweken.

Vul en beplant je houten bloembak in lagen voor een optimale afwatering en groei.

Je kan de plantenbak vullen met aarde en kruiden of er andere planten in zetten. Je kan er uiteraard ook altijd een bloempot in zetten.

Handige aandachtspunten

• Kies voordat je begint het geschikte hout, de gewenste afmetingen en een zonnige plek.
• Bereid het fundament voor de plantenbak voor.
• Plaats hoekpijlers en bevestig er de houten planken of gehalveerde boomstammen rond.
• Controleer vóór het vullen of de bodem stevig is bevestigd.
• Gebruik worteldoek om de binnenkant te bekleden.
• Vul en beplant je houten bloembak in lagen voor een optimale afwatering en groei.
• Controleer bij plaatsing op een balkon of de bak stabiel staat en niet kan verschuiven.

tags: #balkon #bakken #zelfmaken